Văn hóa đọc trong thời đại số
Tài liệu BDGV môn hoá học 10

- 0 / 0
Nguồn:
Người gửi: Lê Thị Mỹ Nhung
Ngày gửi: 10h:34' 26-11-2025
Dung lượng: 5.2 MB
Số lượt tải: 0
Người gửi: Lê Thị Mỹ Nhung
Ngày gửi: 10h:34' 26-11-2025
Dung lượng: 5.2 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
10
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
HOÁ HỌC
10
HOÁ HỌC 10
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
CAO CỰ GIÁC
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
10
2
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
KÍ HIỆU VIẾT TẮT
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
KTDH
Kĩ thuật dạy học
KWL
What we Know/ What we Want to learn/ What we Learn
KWLH
Bổ sung How can we learn more
PPDH
Phương pháp dạy học
SBT
Sách bài tập
SGK
Sách giáo khoa
SGV
Sách giáo viên
STEM
Science, Technology, Engineering, Maths
3
MỤC LỤC
PHẦN 1. NHỮNG VẤN ĐỂ CHUNG............................................................................................................................................. 5
1. Khái quát về chương trình môn học.................................................................................................................................... 5
2. Giới thiệu chung về SGK Hoá học 10 và Chuyên đề học tập Hoá học 10 ............................................................................... 6
2.1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn .................................................................................................................................. 6
2.2. Những điểm mới của SGK Hoá học 10 và sách Chuyên đề học tập Hoá học 10 ........................................................... 7
2.3. Phân tích cấu trúc sách và bài học ........................................................................................................................... 15
2.4. Cấu trúc các chương/ bài học theo mạch kiến thức .................................................................................................. 17
2.5. Phân tích bài học đặc trưng ..................................................................................................................................... 17
2.6. Khung kế hoạch dạy học (phân phối chương trình) gợi ý của nhóm tác giả ............................................................. 35
3. Phương pháp và kĩ thuật dạy học ..................................................................................................................................... 37
3.1. Định hướng, yêu cầu cơ bản chung về đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất
và năng lực học sinh ................................................................................................................................................ 37
3.2. Hướng dẫn, gợi ý phương pháp và hình thức tổ chức dạy học/ tổ chức hoạt động ................................................... 38
3.3. Hướng dẫn quy trình dạy một số dạng bài điển hình............................................................................................... 42
4. Hướng dẫn kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ................................................................................................................. 43
4.1. Quan điểm hiện đại về kiểm tra – đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS ........................ 43
4.2. Hình thức và quan điểm đánh giá............................................................................................................................ 44
4.3. Phương pháp và công cụ kiểm tra – đánh giá theo hướng phát triển năng lực HS .................................................. 45
5. Giới thiệu tài liệu bổ trợ, nguồn tài nguyên, học liệu điện tử, thiết bị gáo dục .................................................................. 52
5.1. Giới thiệu sách giáo viên ......................................................................................................................................... 52
5.2 Sử dụng sách giáo viên hiệu quả .............................................................................................................................. 53
5.3. Giới thiệu sách bài tập ............................................................................................................................................. 53
4
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
PHẦN 2. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY............................................................................................................. 54
1. Quy trình thiết kế kế hoạch bài dạy .................................................................................................................................. 54
2. Bài soạn minh hoạ............................................................................................................................................................ 54
2.1. Hướng dẫn dạy học bài hình thành kiến thức mới ................................................................................................... 54
2.2. Hướng dẫn dạy học bài ôn tập chương .................................................................................................................... 61
5
3+p17+1+q7
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Chương trình môn Hoá học tuân thủ đầy đủ các quy định được nêu trong Chương trình
tổng thể, đồng thời, xuất phát từ đặc điểm môn học, nhấn mạnh các quan điểm sau:
(1) Bảo đảm tính kế thừa và phát triển
a) Chương trình môn Hoá học kế thừa và phát huy ưu điểm của chương trình hiện hành,
tiếp thu kinh nghiệm xây dựng chương trình môn học của các nước có nền giáo dục tiên tiến
trên thế giới và trong khu vực; đồng thời, tiếp cận những thành tựu của khoa học giáo dục,
khoa học hoá học phù hợp với trình độ nhận thức, tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh, có tính
đến điều kiện kinh tế và xã hội Việt Nam.
b) Chương trình môn Hoá học kế thừa và phát triển các nội dung giáo dục của môn Khoa
học tự nhiên ở cấp trung học cơ sở theo cấu trúc đồng tâm kết hợp cấu trúc tuyến tính nhằm
mở rộng và nâng cao kiến thức, kĩ năng cho học sinh. Ở cấp trung học cơ sở, thông qua môn
Khoa học tự nhiên, học sinh mới làm quen với một số kiến thức hoá học cơ bản ở mức độ
định tính, mô tả trực quan. Ở cấp trung học phổ thông, môn Hoá học chú trọng trang bị cho
học sinh các kiến thức cơ sở hoá học chung về cấu tạo, tính chất và ứng dụng của các đơn
chất và hợp chất để học sinh giải thích được bản chất của quá trình biến đổi hoá học ở mức
độ cần thiết.
(2) Bảo đảm tính thực tiễn
Chương trình môn Hoá học đề cập tính thực tiễn; tránh khuynh hướng thiên về tính
toán; chú trọng trang bị các khái niệm công cụ và phương pháp sử dụng công cụ, đặc biệt
là giúp học sinh có kĩ năng thực hành thí nghiệm, kĩ năng vận dụng các tri thức hoá học vào
việc tìm hiểu và giải quyết ở mức độ nhất định một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng được
yêu cầu của cuộc sống.
(3) Thực hiện yêu cầu định hướng nghề nghiệp
Chương trình môn Hoá học cụ thể hoá mục tiêu giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Trên cơ sở xác định các lĩnh vực ngành nghề và quá trình công nghệ đòi hỏi tri thức hoá học
chuyên sâu, chương trình lựa chọn nội dung giáo dục cốt lõi và các chuyên đề học tập, giúp
học sinh tìm hiểu sâu hơn các tri thức hoá học có nhiều ứng dụng trong thực tiễn, có tác
dụng chuẩn bị cho định hướng nghề nghiệp.
(4) Phát huy tính tích cực của học sinh
Các phương pháp giáo dục của môn Hoá học góp phần phát huy tính tích cực, chủ động
và sáng tạo của học sinh, nhằm hình thành năng lực hoá học và góp phần hình thành, phát
triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung được quy định trong Chương trình tổng thể.
6
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SGK HOÁ HỌC 10 VÀ CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP HOÁ HỌC 10
2.1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn
1. Theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông được thể hiện qua Nghị quyết 88 của
Quốc hội về đổi mới chương trình và SGK phổ thông và theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT
ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới.
2. Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017 ngày 22
tháng 12 năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
3. SGK Hoá học 10 đảm bảo tính khoa học hay nguyên tắc phù hợp của SGK với khoa
học bao gồm:
– Vai trò chủ đạo của lí thuyết, tương quan hợp lí của lí thuyết và sự kiện, tương quan hợp
lí giữa kiến thức lí thuyết và kĩ năng giúp hình thành năng lực cho HS.
– Có mối liên hệ thiết thực, chặt chẽ của tài liệu giáo khoa với cuộc sống, với khoa học
liên ngành và với thế giới tự nhiên.
– Những tiến bộ trong lĩnh vực hoá học gắn liền với sự phát triển của những phát hiện
mới trong các lĩnh vực của các ngành sinh học, y học và vật lí. Những thành tựu của hoá
học được ứng dụng vào các ngành vật liệu, năng lượng, dược phẩm, công nghệ sinh học,
nông – lâm – ngư nghiệp và khoa học vũ trụ.
4. SGK Hoá học 10 được biên soạn tạo điều kiện tối đa cho GV đổi mới phương pháp dạy
học, hình thành cho HS phương pháp tự học, tư duy năng động sáng tạo.
5. Hoá học kết hợp chặt chẽ giữa lí thuyết và thực nghiệm, là cầu nối các ngành khoa học
tự nhiên khác. Môn Hoá học giúp HS có được những tri thức cốt lõi về hoá học và ứng dụng
những tri thức này vào cuộc sống. Cùng với các môn Toán học, Tin học và Công nghệ, môn
Hoá học góp phần thúc đẩy giáo dục STEM. Vì vậy nội dung được trình bày logic, tạo điều
kiện thuận lợi nhất cho HS trong việc sử dụng SGK Hoá học 10. Cụ thể như sau:
– Đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi, cập nhật những kiến thức hiện đại,
sát với thực tiễn.
– Bám sát mục tiêu cấp học, chương trình giáo dục cấp học và các yêu cầu cần đạt để
đảm bảo tính vừa sức đối với HS, đạt được hài hoà về mục tiêu năng lực và phẩm chất cho
từng lớp học.
– Đảm bảo sự phù hợp giữa lí thuyết và thực hành. Tăng cường kiến thức thực tiễn và số
lượng các thí nghiệm cần thiết. Những thành tựu của hoá học hiện đại là kết quả của một
chặng đường dài của sự phát triển của nó, là sản phẩm của thực tiễn lịch sử xã hội.
– Phát triển ở HS các phẩm chất, năng lực chung và góp phần hình thành và phát triển
năng lực hoá học, bao gồm: nhận thức hoá học; khám phá thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá
học; vận dụng kiến thức, kĩ năng hoá học vào thực tiễn.
– Tạo cơ hội cho GV đổi mới, sáng tạo bài dạy thông qua việc thiết kế SGK theo định
hướng phát triển phẩm chất và năng lực.
– Đổi mới cách đánh giá kết quả giáo dục hỗ trợ việc phát triển phẩm chất và năng lực
cho HS, nhằm kiểm soát quá trình học tập, thúc đẩy sự cố gắng liên tục của HS.
7
– Tăng cường kênh hình minh hoạ bên cạnh kênh chữ tạo điều kiện cho HS học tập.
– Tăng cường các dạng bài tập thực tiễn giúp HS vận dụng kiến thức hoá học giải quyết
các vấn đề xảy ra trong cuộc sống.
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
BỘ SÁCH GIÁO KHOA LỚP 10 – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO
HOÁ HỌC
10
HOÁ HỌC 10
13. Chuyên đề học tập Giáo dục Kinh tế
và Pháp luật 10
14. Vật lí 10
15. Chuyên đề học tập Vật lí 10
16. Hoá học 10
17. Chuyên đề học tập Hoá học 10
18. Sinh học 10
19. Chuyên đề học tập Sinh học 10
20. Âm nhạc 10
21. Chuyên đề học tập Âm nhạc 10
22. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 1)
23. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 2)
24. Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
1. Toán 10, Tập một
2. Toán 10, Tập hai
3. Chuyên đề học tập Toán 10
4. Ngữ văn 10, Tập một
5. Ngữ văn 10, Tập hai
6. Chuyên đề học tập Ngữ văn 10
7. Tiếng Anh 10 Friends Global
8. Lịch sử 10
9. Chuyên đề học tập Lịch sử 10
10. Địa lí 10
11. Chuyên đề học tập Địa lí 10
12. Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
Các đơn vị đầu mối phát hành
z
Miền Bắc:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc
z
Miền Trung:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Đà Nẵng
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Trung
z
Miền Nam:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Nam
z
Cửu Long:
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục Cửu Long
Sách điện tử:
http://hanhtrangso.nxbgd.vn
ISBN 978-604-0-32006-3
Kích hoạt để mở học liệu điện tử: Cào lớp nhũ trên tem
để nhận mã số. Truy cập http://hanhtrangso.nxbgd.vn
và nhập mã số tại biểu tượng chìa khoá.
9 786040 320063
%̫QLQWK͵
6iFKNK{QJEiQ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
BỘ SÁCH GIÁO KHOA LỚP 10 – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Toán 10, Tập một
Toán 10, Tập hai
Chuyên đề học tập Toán 10
Ngữ văn 10, Tập một
Ngữ văn 10, Tập hai
Chuyên đề học tập Ngữ văn 10
Tiếng Anh 10
Friends Global - Student Book
8. Lịch sử 10
9. Chuyên đề học tập Lịch sử 10
10. Địa lí 10
11. Chuyên đề học tập Địa lí 10
12. Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10
13. Chuyên đề học tập Giáo dục Kinh tế
và Pháp luật 10
14. Vật lí 10
15. Chuyên đề học tập Vật lí 10
16. Hoá học 10
17. Chuyên đề học tập Hoá học 10
18. Sinh học 10
19. Chuyên đề học tập Sinh học 10
20. Âm nhạc 10
21. Chuyên đề học tập Âm nhạc 10
22. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 1)
23. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 2)
24. Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP
HOÁ HỌC
10
Các đơn vị đầu mối phát hành
z
Miền Bắc:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc
z
Miền Trung:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Đà Nẵng
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Trung
z
Miền Nam:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Nam
z
Cửu Long:
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục Cửu Long
Sách điện tử:
http://hanhtrangso.nxbgd.vn
ISBN 978-604-0-32007-0
Kích hoạt để mở học liệu điện tử: Cào lớp nhũ trên tem
để nhận mã số. Truy cập http://hanhtrangso.nxbgd.vn
và nhập mã số tại biểu tượng chìa khoá.
9 786040 320070
*Liÿ
S Hình 1. Cơ sở biên soạn SGK Hoá học 10 và Chuyên đề học tập Hoá học 10
2.2. Những điểm mới của SGK Hoá học 10 và sách Chuyên đề học tập
Hoá học 10
Hoá học là môn học lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp thuộc nhóm
môn Khoa học tự nhiên. Nội dung SGK Hoá học 10 được thiết kế thành các chương/ bài, vừa
bảo đảm củng cố các mạch nội dung, phát triển kiến thức và kĩ năng thực hành, qua đó hình
thành và phát triển năng lực hoá học trên nền tảng những năng lực chung và năng lực khoa
8
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
học tự nhiên đã được hình thành ở giai đoạn giáo dục cơ bản. SGK Hoá học 10 giúp HS có hiểu
biết sâu sắc hơn về các kiến thức cơ sở chung của hoá học, làm cơ sở nghiên cứu về hoá học
vô cơ và hoá học hữu cơ ở các lớp 11 và 12.
Bên cạnh SGK Hoá học 10, ở cấp trung học phổ thông các em yêu thích khoa học tự nhiên
sẽ được chọn học một số chuyên đề học tập trong sách Chuyên đề học tập Hoá học 10.
Mục tiêu của các chuyên đề bao gồm: Mở rộng, nâng cao kiến thức hoá học đáp ứng yêu cầu
phân hoá sâu ở cấp trung học phổ thông; Tăng cường rèn luyện kĩ năng thực hành, hoạt động
trải nghiệm thực tế làm cơ sở giúp học sinh hiểu rõ hơn các quy trình kĩ thuật, công nghệ
thuộc các ngành nghề liên quan đến hoá học; Tìm hiểu sâu hơn vai trò của hoá học trong đời
sống thực tế, những ngành nghề có liên quan đến hoá học để các em có cơ sở định hướng
nghề nghiệp, sau này có đủ năng lực để giải quyết những vấn đề liên quan đến hoá học và
tiếp tục tự học hoá học suốt đời.
2.2.1. Những điểm mới về quan điểm và triết lí biên soạn SGK Hoá học 10 và
Chuyên đề học tập Hoá học 10
– Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới và quy định về biên soạn SGK của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
– Bám sát Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và Chương trình giáo dục phổ
thông môn Hoá học.
– Trọng tâm là chuyển từ giáo dục chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp HS hình
thành và phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.
Với tư tưởng Chân trời sáng tạo, bộ sách định hướng biên soạn cho học sinh:
9 Khám phá thế giới tự nhiên từ những trải nghiệm thực tế;
9 Sáng tạo trong học tập vì một ngày mai tươi sáng;
9 Biết cách tự học là đồng nghĩa với mọi thứ đều biết;
9 Định hướng nghề nghiệp cho bản thân.
S Nhện nước di chuyển trên mặt nước
S Chụp PET/CT là kĩ thuật chẩn đoán hình ảnh cao cấp trong y học S Tên lửa dùng nhiên liệu để tạo lực phóng
Ÿ+uQK0LQKKRҥTXDQÿLӇPYjWULӃWOtELrQVRҥQ
2.2.2. Những điểm mới về cấu trúc SGK và Chuyên đề học tập Hoá học 10
SGK Hoá học 10 được thiết kế bao gồm phần Mở đầu – nhập môn Hoá học và 7 chương
thể hiện đầy đủ nội dung chương trình Hoá học 10. Mỗi chương được chia thành các bài học
với tổng số là 18 bài. Bảng giải thích thuật ngữ cuối sách giúp HS tra cứu nhanh một số thuật
ngữ khoa học cần thiết.
9
Mỗi chương được cấu trúc như sau:
−Tên chương;
− Các bài học.
Mỗi bài học là một đơn vị kiến thức trọn vẹn được thiết kế bởi một số tiết học, bao gồm
các nội dung sau:
1. Mục tiêu: Giới thiệu yêu cầu cần đạt của bài học. Đây cũng là cam kết của người dạy
và người học, sau khi học xong bài này, các em sẽ đạt được mục tiêu đó. SGK sẽ bám vào mục
tiêu này để thiết kế các hoạt động phù hợp.
&KòðQJ
&KòðQJ
/,1.ť7+2¤+ę&
/,1.ť7+2¤+ę&
Bài Bài
88
48<7w&2&7(7
48<7w&2&7(7
0&7,8
0&7,8
Trình bày và vận dụng được quy tắc octet trong quá trình hình thành liên kết
nguyên
nhóm
Trìnhhoá
bàyhọc
và cho
vậncác
dụng
đượctốquy
tắcA.octet trong quá trình hình thành liên kết
hoá học cho các nguyên tố nhóm A.
2. Mở đầu (Khởi động): Bằng các tình huống, câu hỏi định hướng tạo hứng thú cho HS.
Khi liên kết với nhau, nguyên tử của các
nguyên tố dường như đã cố gắng “bắt
Khi liên
kết với
nguyênnguyên
tử củatử
các
chước”
cấunhau,
hình electron
của
nguyên
tố
dường
như
đã
cố
gắng
“bắt
các nguyên tố khí hiếm để bền vững
chước”
cấuĐiều
hìnhnày
electron
nguyên
tử của
hơn.
đã được
nhà hoá
học
người Mỹ
(Li-uýt,để
1875
– 1946)
các nguyên
tốLewis
khí hiếm
bền
vữngđề
nghị khi
cứu về
sự hoá
hình thành
hơn. Điều
nàynghiên
đã được
nhà
học
phân
tử
từ
các
nguyên
tử.
Ông
gọi
người Mỹ Lewis (Li-uýt, 1875 – 1946) đó
đềlà
quy tắc octet. Quy tắc octet là gì?
nghị khi nghiên cứu về sự hình thành
phân tử từ các nguyên tử. Ông gọi đó là
quy tắc octet. Quy tắc octet là gì?
1 LIÊN KẾT HOÁ HỌC
Tìm hiểu sự hình thành liên kết hoá học
S Vì sao nguyên tử hydrogen
không tồn tại độc lập như nguyên tử helium?
S Vì sao nguyên tử hydrogen
không tồn tại độc lập như nguyên tử helium?
1. Hình 8.1 giải thích sự hình
13.LIÊN
Hình KẾT
thành
kiếnHỌC
thức mới: Kiến thức mới được hình thànhthành
bằng
việc
nhận
HOÁ
phân
tử tiếp
hydrogen
(H2)thông
+ hoạt động thực
và fluorine
(F2) từ
các nguyên
tin, quan sát bối+cảnh,+kênh+hình, biểu bảng+ hoặc
hành thí
nghiệm
hay trải
Tìm
hiểu
sự
hình
thành
liên
kết
hoá
học
tử.
Theo
em,
các
nguyên
nghiệm thực tế. Thông qua thảo luận để trả lời các câu hỏi định hướng
thực
hiện
1. Hình hoặc
8.1 giải
thích
sựtửnhiệm
hình
H
H
H
hydrogen
và
fluorine
đã
“bắt
2
vụ gợi ý trong SGK, HS rút ra kiến thức trọng tâm của bài học, từ đó
hình
thành
và phát(Htriển
thành
phân
tử hydrogen
2)
chước” cấu hình electron của
phẩm chất +và năng
lực.
+
+
và fluorine (F ) từ các nguyên
+
+
các nguyên tử khí2 hiếm nào khi
tử. Theo
tham
gia liênem,
kết? các nguyên tử
H +9
+
H
H +9
hydrogen
và
fluorine đã “bắt
+9
+9 2
2. Sử dụng sơ đồ tương tự như
chước”
hìnhthích
electron
Hình
8.1, cấu
hãy giải
sự tạo của
10
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
4. Kiến thức trọng tâm: Dưới sự hướng dẫn của GV, HS dễ dàng rút ra kiến thức trọng
tâm cho mỗi đơn vị kiến thức và của cả bài học.
5. Luyện tập: HS tự ôn luyện kiến thức và rèn luyện kĩ năng dưới sự hướng dẫn của GV.
6. Vận dụng: HS giải quyết nhiệm vụ học tập liên quan tình huống trong thực tiễn hay
trong bản thân môn Hoá học dưới sự hướng dẫn của GV.
11
Chlorine:
Là chất
hoácung
mạnh,cấp
được
sử dụng
làm
chấtthức
tẩy liên quan, giúp HS mở rộng hiểu
7. Mở rộng:
HSoxi
được
thêm
những
kiến
trắng
khửhứng
trùngthú
nước.
lớn chlorine
biết
vàvà
tăng
họcMột
tậplượng
môn Hoá
học. được dùng
để sản xuất các dung môi như carbon tetrachloride (CCl4),
chloroform (CHCl3), 1,2-dichloroethylene (C2H2Cl2), …
Bromine: Được sử dụng để điều chế thuốc an thần, thuốc
trừ sâu, thuốc nhuộm, mực in; silver bromide (AgBr) là
chất nhạy với ánh sáng, dùng để tráng phim ảnh, phụ gia
chống ăn mòn cho xăng, …
Iodine: Là nguyên tố vi lượng cần thiết cho dinh dưỡng của
con người, thiếu iodine có thể gây nên tác hại cho sức khoẻ
OIԋHÉZCՍOICԋVDՔ
UIJՋVOʅOHUSÓUVՍ
IՕOI՛QFUIBOPMWË
iodine là chất sát trùng phổ biến. Các hợp chất iodide được
sử dụng làm chất xúc tác, dược phẩm và thuốc nhuộm.
S Ứng dụng của chlorine
trong sản xuất dung môi hữu cơ
S Ứng dụng của bromine
trong sản xuất phim cuộn
16. Nhận xét vai trò của halogen
trong đời sống, sản xuất và y tế.
17. Tìm hiểu thêm những ứng dụng
khác của halogen trong thực tế.
Tại sao có thể sử dụng nước Javel để tẩy những vết mực trên áo trắng, nhưng lại không nên sử dụng trên
vải quần, áo có màu?
8. Bài tập: HS tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của bản thân.
%j,7t3
1. Hoàn thành các phương trình minh hoạ tính chất hoá học của các nguyên tố halogen:
b) F2 + Cu o
c) I2 + Na o
a) Cl2 + H2 o
d) Cl2 + Fe o
g) Br2 + KI o
e) Br2 + Ca(OH)2 o
o
100 C
f ) Cl2 + KOH
o
2. Giải thích vì sao các nguyên tố halogen không tồn tại ở dạng đơn chất trong tự nhiên.
3. Chloramine B (C6H5ClNNaO2S) là chất thường được sử dụng để sát
khuẩn trên các bề mặt, vật dụng hoặc dùng để khử trùng, sát khuẩn,
xử lí nước sinh hoạt. Ở nồng độ cao, chloramine B có tác dụng
diệt nấm mốc, vi khuẩn, virus gây bệnh cho người. Chloramine B có
dạng viên nén (mỗi viên có khối lượng 0,3 – 2,0 gam) và dạng bột.
Chloramine B 25% (250 mg chlorine hoạt tính trong một viên nén
như hình bên) được dùng phổ biến, vì tiện dụng khi pha chế và
bảo quản.
a) Nồng độ chloramine B khi hoà tan vào nước đạt 0,001% có tác dụng sát khuẩn dùng trong xử lí
nước sinh hoạt. Cần dùng bao nhiêu viên nén chloramine B 25% (loại viên 1 gam) để xử lí bình
chứa 200 lít nước?
b) Chloramine B nồng độ 2% dùng để phun xịt trên các bề mặt vật dụng nhằm sát khuẩn, virus
gây bệnh. Để pha chế dung dịch này, sử dụng chloramine B 25% dạng bột. Cần bao nhiêu
gam bột chloramine B 25% pha với 1 lít nước để được dung dịch sát khuẩn 2%?
113
12
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
2.2.3. Những điểm mới về mục tiêu và cách tiếp cận
Mục tiêu cụ thể của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Hoá học đã xác định:
Môn Hoá học hình thành, phát triển ở HS năng lực hoá học; đồng thời góp phần cùng các
môn học, hoạt động giáo dục khác hình thành, phát triển ở HS các phẩm chất chủ yếu và
năng lực chung, đặc biệt là thế giới quan khoa học; hứng thú học tập, nghiên cứu; tính trung
thực; thái độ tôn trọng các quy luật của thiên nhiên, ứng xử với thiên nhiên phù hợp với yêu
cầu phát triển bền vững; khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích,
điều kiện và hoàn cảnh của bản thân.
SGK Hoá học 10 được biên soạn các bài học theo các hoạt động đảm bảo bám sát mục
tiêu bài học nhằm hình thành và phát triển cho HS các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung
và năng lực hoá học.
Thay đổi cách tiếp cận: Thay vì tiếp cận trực tiếp nội dung kiến thức như SGK hiện hành,
SGK mới tiếp cận kiến thức thông qua bối cảnh và tình huống thường gặp trong thực tế
(minh hoạ chủ yếu dưới dạng kênh hình), từ đó đề xuất các hoạt động giáo dục phù hợp với
hệ thống câu hỏi thảo luận dành cho HS với sự trợ giúp của GV là người hướng dẫn HS rút ra
các kết luận cần thiết theo yêu cầu cần đạt của chương trình Hoá học. Hệ thống câu hỏi thảo
luận cùng với hệ thống bài tập cuối bài học, cũng như các nội dung thực hành trong một
số bài học sẽ giúp HS phá
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
10
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
HOÁ HỌC
10
HOÁ HỌC 10
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
CAO CỰ GIÁC
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
10
2
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
KÍ HIỆU VIẾT TẮT
GV
Giáo viên
HS
Học sinh
KTDH
Kĩ thuật dạy học
KWL
What we Know/ What we Want to learn/ What we Learn
KWLH
Bổ sung How can we learn more
PPDH
Phương pháp dạy học
SBT
Sách bài tập
SGK
Sách giáo khoa
SGV
Sách giáo viên
STEM
Science, Technology, Engineering, Maths
3
MỤC LỤC
PHẦN 1. NHỮNG VẤN ĐỂ CHUNG............................................................................................................................................. 5
1. Khái quát về chương trình môn học.................................................................................................................................... 5
2. Giới thiệu chung về SGK Hoá học 10 và Chuyên đề học tập Hoá học 10 ............................................................................... 6
2.1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn .................................................................................................................................. 6
2.2. Những điểm mới của SGK Hoá học 10 và sách Chuyên đề học tập Hoá học 10 ........................................................... 7
2.3. Phân tích cấu trúc sách và bài học ........................................................................................................................... 15
2.4. Cấu trúc các chương/ bài học theo mạch kiến thức .................................................................................................. 17
2.5. Phân tích bài học đặc trưng ..................................................................................................................................... 17
2.6. Khung kế hoạch dạy học (phân phối chương trình) gợi ý của nhóm tác giả ............................................................. 35
3. Phương pháp và kĩ thuật dạy học ..................................................................................................................................... 37
3.1. Định hướng, yêu cầu cơ bản chung về đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất
và năng lực học sinh ................................................................................................................................................ 37
3.2. Hướng dẫn, gợi ý phương pháp và hình thức tổ chức dạy học/ tổ chức hoạt động ................................................... 38
3.3. Hướng dẫn quy trình dạy một số dạng bài điển hình............................................................................................... 42
4. Hướng dẫn kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ................................................................................................................. 43
4.1. Quan điểm hiện đại về kiểm tra – đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS ........................ 43
4.2. Hình thức và quan điểm đánh giá............................................................................................................................ 44
4.3. Phương pháp và công cụ kiểm tra – đánh giá theo hướng phát triển năng lực HS .................................................. 45
5. Giới thiệu tài liệu bổ trợ, nguồn tài nguyên, học liệu điện tử, thiết bị gáo dục .................................................................. 52
5.1. Giới thiệu sách giáo viên ......................................................................................................................................... 52
5.2 Sử dụng sách giáo viên hiệu quả .............................................................................................................................. 53
5.3. Giới thiệu sách bài tập ............................................................................................................................................. 53
4
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
PHẦN 2. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY............................................................................................................. 54
1. Quy trình thiết kế kế hoạch bài dạy .................................................................................................................................. 54
2. Bài soạn minh hoạ............................................................................................................................................................ 54
2.1. Hướng dẫn dạy học bài hình thành kiến thức mới ................................................................................................... 54
2.2. Hướng dẫn dạy học bài ôn tập chương .................................................................................................................... 61
5
3+p17+1+q7
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Chương trình môn Hoá học tuân thủ đầy đủ các quy định được nêu trong Chương trình
tổng thể, đồng thời, xuất phát từ đặc điểm môn học, nhấn mạnh các quan điểm sau:
(1) Bảo đảm tính kế thừa và phát triển
a) Chương trình môn Hoá học kế thừa và phát huy ưu điểm của chương trình hiện hành,
tiếp thu kinh nghiệm xây dựng chương trình môn học của các nước có nền giáo dục tiên tiến
trên thế giới và trong khu vực; đồng thời, tiếp cận những thành tựu của khoa học giáo dục,
khoa học hoá học phù hợp với trình độ nhận thức, tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh, có tính
đến điều kiện kinh tế và xã hội Việt Nam.
b) Chương trình môn Hoá học kế thừa và phát triển các nội dung giáo dục của môn Khoa
học tự nhiên ở cấp trung học cơ sở theo cấu trúc đồng tâm kết hợp cấu trúc tuyến tính nhằm
mở rộng và nâng cao kiến thức, kĩ năng cho học sinh. Ở cấp trung học cơ sở, thông qua môn
Khoa học tự nhiên, học sinh mới làm quen với một số kiến thức hoá học cơ bản ở mức độ
định tính, mô tả trực quan. Ở cấp trung học phổ thông, môn Hoá học chú trọng trang bị cho
học sinh các kiến thức cơ sở hoá học chung về cấu tạo, tính chất và ứng dụng của các đơn
chất và hợp chất để học sinh giải thích được bản chất của quá trình biến đổi hoá học ở mức
độ cần thiết.
(2) Bảo đảm tính thực tiễn
Chương trình môn Hoá học đề cập tính thực tiễn; tránh khuynh hướng thiên về tính
toán; chú trọng trang bị các khái niệm công cụ và phương pháp sử dụng công cụ, đặc biệt
là giúp học sinh có kĩ năng thực hành thí nghiệm, kĩ năng vận dụng các tri thức hoá học vào
việc tìm hiểu và giải quyết ở mức độ nhất định một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng được
yêu cầu của cuộc sống.
(3) Thực hiện yêu cầu định hướng nghề nghiệp
Chương trình môn Hoá học cụ thể hoá mục tiêu giáo dục định hướng nghề nghiệp.
Trên cơ sở xác định các lĩnh vực ngành nghề và quá trình công nghệ đòi hỏi tri thức hoá học
chuyên sâu, chương trình lựa chọn nội dung giáo dục cốt lõi và các chuyên đề học tập, giúp
học sinh tìm hiểu sâu hơn các tri thức hoá học có nhiều ứng dụng trong thực tiễn, có tác
dụng chuẩn bị cho định hướng nghề nghiệp.
(4) Phát huy tính tích cực của học sinh
Các phương pháp giáo dục của môn Hoá học góp phần phát huy tính tích cực, chủ động
và sáng tạo của học sinh, nhằm hình thành năng lực hoá học và góp phần hình thành, phát
triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung được quy định trong Chương trình tổng thể.
6
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SGK HOÁ HỌC 10 VÀ CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP HOÁ HỌC 10
2.1. Quan điểm tiếp cận, biên soạn
1. Theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông được thể hiện qua Nghị quyết 88 của
Quốc hội về đổi mới chương trình và SGK phổ thông và theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT
ban hành Chương trình giáo dục phổ thông mới.
2. Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017 ngày 22
tháng 12 năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
3. SGK Hoá học 10 đảm bảo tính khoa học hay nguyên tắc phù hợp của SGK với khoa
học bao gồm:
– Vai trò chủ đạo của lí thuyết, tương quan hợp lí của lí thuyết và sự kiện, tương quan hợp
lí giữa kiến thức lí thuyết và kĩ năng giúp hình thành năng lực cho HS.
– Có mối liên hệ thiết thực, chặt chẽ của tài liệu giáo khoa với cuộc sống, với khoa học
liên ngành và với thế giới tự nhiên.
– Những tiến bộ trong lĩnh vực hoá học gắn liền với sự phát triển của những phát hiện
mới trong các lĩnh vực của các ngành sinh học, y học và vật lí. Những thành tựu của hoá
học được ứng dụng vào các ngành vật liệu, năng lượng, dược phẩm, công nghệ sinh học,
nông – lâm – ngư nghiệp và khoa học vũ trụ.
4. SGK Hoá học 10 được biên soạn tạo điều kiện tối đa cho GV đổi mới phương pháp dạy
học, hình thành cho HS phương pháp tự học, tư duy năng động sáng tạo.
5. Hoá học kết hợp chặt chẽ giữa lí thuyết và thực nghiệm, là cầu nối các ngành khoa học
tự nhiên khác. Môn Hoá học giúp HS có được những tri thức cốt lõi về hoá học và ứng dụng
những tri thức này vào cuộc sống. Cùng với các môn Toán học, Tin học và Công nghệ, môn
Hoá học góp phần thúc đẩy giáo dục STEM. Vì vậy nội dung được trình bày logic, tạo điều
kiện thuận lợi nhất cho HS trong việc sử dụng SGK Hoá học 10. Cụ thể như sau:
– Đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi, cập nhật những kiến thức hiện đại,
sát với thực tiễn.
– Bám sát mục tiêu cấp học, chương trình giáo dục cấp học và các yêu cầu cần đạt để
đảm bảo tính vừa sức đối với HS, đạt được hài hoà về mục tiêu năng lực và phẩm chất cho
từng lớp học.
– Đảm bảo sự phù hợp giữa lí thuyết và thực hành. Tăng cường kiến thức thực tiễn và số
lượng các thí nghiệm cần thiết. Những thành tựu của hoá học hiện đại là kết quả của một
chặng đường dài của sự phát triển của nó, là sản phẩm của thực tiễn lịch sử xã hội.
– Phát triển ở HS các phẩm chất, năng lực chung và góp phần hình thành và phát triển
năng lực hoá học, bao gồm: nhận thức hoá học; khám phá thế giới tự nhiên dưới góc độ hoá
học; vận dụng kiến thức, kĩ năng hoá học vào thực tiễn.
– Tạo cơ hội cho GV đổi mới, sáng tạo bài dạy thông qua việc thiết kế SGK theo định
hướng phát triển phẩm chất và năng lực.
– Đổi mới cách đánh giá kết quả giáo dục hỗ trợ việc phát triển phẩm chất và năng lực
cho HS, nhằm kiểm soát quá trình học tập, thúc đẩy sự cố gắng liên tục của HS.
7
– Tăng cường kênh hình minh hoạ bên cạnh kênh chữ tạo điều kiện cho HS học tập.
– Tăng cường các dạng bài tập thực tiễn giúp HS vận dụng kiến thức hoá học giải quyết
các vấn đề xảy ra trong cuộc sống.
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
BỘ SÁCH GIÁO KHOA LỚP 10 – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO
HOÁ HỌC
10
HOÁ HỌC 10
13. Chuyên đề học tập Giáo dục Kinh tế
và Pháp luật 10
14. Vật lí 10
15. Chuyên đề học tập Vật lí 10
16. Hoá học 10
17. Chuyên đề học tập Hoá học 10
18. Sinh học 10
19. Chuyên đề học tập Sinh học 10
20. Âm nhạc 10
21. Chuyên đề học tập Âm nhạc 10
22. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 1)
23. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 2)
24. Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
1. Toán 10, Tập một
2. Toán 10, Tập hai
3. Chuyên đề học tập Toán 10
4. Ngữ văn 10, Tập một
5. Ngữ văn 10, Tập hai
6. Chuyên đề học tập Ngữ văn 10
7. Tiếng Anh 10 Friends Global
8. Lịch sử 10
9. Chuyên đề học tập Lịch sử 10
10. Địa lí 10
11. Chuyên đề học tập Địa lí 10
12. Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
Các đơn vị đầu mối phát hành
z
Miền Bắc:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc
z
Miền Trung:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Đà Nẵng
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Trung
z
Miền Nam:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Nam
z
Cửu Long:
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục Cửu Long
Sách điện tử:
http://hanhtrangso.nxbgd.vn
ISBN 978-604-0-32006-3
Kích hoạt để mở học liệu điện tử: Cào lớp nhũ trên tem
để nhận mã số. Truy cập http://hanhtrangso.nxbgd.vn
và nhập mã số tại biểu tượng chìa khoá.
9 786040 320063
%̫QLQWK͵
6iFKNK{QJEiQ
CAO CỰ GIÁC (Chủ biên)
ĐẶNG THỊ THUẬN AN – NGUYỄN ĐÌNH ĐỘ
NGUYỄN XUÂN HỒNG QUÂN – PHẠM NGỌC TUẤN
BỘ SÁCH GIÁO KHOA LỚP 10 – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Toán 10, Tập một
Toán 10, Tập hai
Chuyên đề học tập Toán 10
Ngữ văn 10, Tập một
Ngữ văn 10, Tập hai
Chuyên đề học tập Ngữ văn 10
Tiếng Anh 10
Friends Global - Student Book
8. Lịch sử 10
9. Chuyên đề học tập Lịch sử 10
10. Địa lí 10
11. Chuyên đề học tập Địa lí 10
12. Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10
13. Chuyên đề học tập Giáo dục Kinh tế
và Pháp luật 10
14. Vật lí 10
15. Chuyên đề học tập Vật lí 10
16. Hoá học 10
17. Chuyên đề học tập Hoá học 10
18. Sinh học 10
19. Chuyên đề học tập Sinh học 10
20. Âm nhạc 10
21. Chuyên đề học tập Âm nhạc 10
22. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 1)
23. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 10 (BẢN 2)
24. Giáo dục quốc phòng và an ninh 10
CHUYÊN ĐỀ HỌC TẬP
HOÁ HỌC
10
Các đơn vị đầu mối phát hành
z
Miền Bắc:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Bắc
z
Miền Trung:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Đà Nẵng
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Trung
z
Miền Nam:
CTCP Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục miền Nam
z
Cửu Long:
CTCP Sách và Thiết bị Giáo dục Cửu Long
Sách điện tử:
http://hanhtrangso.nxbgd.vn
ISBN 978-604-0-32007-0
Kích hoạt để mở học liệu điện tử: Cào lớp nhũ trên tem
để nhận mã số. Truy cập http://hanhtrangso.nxbgd.vn
và nhập mã số tại biểu tượng chìa khoá.
9 786040 320070
*Liÿ
S Hình 1. Cơ sở biên soạn SGK Hoá học 10 và Chuyên đề học tập Hoá học 10
2.2. Những điểm mới của SGK Hoá học 10 và sách Chuyên đề học tập
Hoá học 10
Hoá học là môn học lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp thuộc nhóm
môn Khoa học tự nhiên. Nội dung SGK Hoá học 10 được thiết kế thành các chương/ bài, vừa
bảo đảm củng cố các mạch nội dung, phát triển kiến thức và kĩ năng thực hành, qua đó hình
thành và phát triển năng lực hoá học trên nền tảng những năng lực chung và năng lực khoa
8
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
học tự nhiên đã được hình thành ở giai đoạn giáo dục cơ bản. SGK Hoá học 10 giúp HS có hiểu
biết sâu sắc hơn về các kiến thức cơ sở chung của hoá học, làm cơ sở nghiên cứu về hoá học
vô cơ và hoá học hữu cơ ở các lớp 11 và 12.
Bên cạnh SGK Hoá học 10, ở cấp trung học phổ thông các em yêu thích khoa học tự nhiên
sẽ được chọn học một số chuyên đề học tập trong sách Chuyên đề học tập Hoá học 10.
Mục tiêu của các chuyên đề bao gồm: Mở rộng, nâng cao kiến thức hoá học đáp ứng yêu cầu
phân hoá sâu ở cấp trung học phổ thông; Tăng cường rèn luyện kĩ năng thực hành, hoạt động
trải nghiệm thực tế làm cơ sở giúp học sinh hiểu rõ hơn các quy trình kĩ thuật, công nghệ
thuộc các ngành nghề liên quan đến hoá học; Tìm hiểu sâu hơn vai trò của hoá học trong đời
sống thực tế, những ngành nghề có liên quan đến hoá học để các em có cơ sở định hướng
nghề nghiệp, sau này có đủ năng lực để giải quyết những vấn đề liên quan đến hoá học và
tiếp tục tự học hoá học suốt đời.
2.2.1. Những điểm mới về quan điểm và triết lí biên soạn SGK Hoá học 10 và
Chuyên đề học tập Hoá học 10
– Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới và quy định về biên soạn SGK của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
– Bám sát Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và Chương trình giáo dục phổ
thông môn Hoá học.
– Trọng tâm là chuyển từ giáo dục chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp HS hình
thành và phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.
Với tư tưởng Chân trời sáng tạo, bộ sách định hướng biên soạn cho học sinh:
9 Khám phá thế giới tự nhiên từ những trải nghiệm thực tế;
9 Sáng tạo trong học tập vì một ngày mai tươi sáng;
9 Biết cách tự học là đồng nghĩa với mọi thứ đều biết;
9 Định hướng nghề nghiệp cho bản thân.
S Nhện nước di chuyển trên mặt nước
S Chụp PET/CT là kĩ thuật chẩn đoán hình ảnh cao cấp trong y học S Tên lửa dùng nhiên liệu để tạo lực phóng
Ÿ+uQK0LQKKRҥTXDQÿLӇPYjWULӃWOtELrQVRҥQ
2.2.2. Những điểm mới về cấu trúc SGK và Chuyên đề học tập Hoá học 10
SGK Hoá học 10 được thiết kế bao gồm phần Mở đầu – nhập môn Hoá học và 7 chương
thể hiện đầy đủ nội dung chương trình Hoá học 10. Mỗi chương được chia thành các bài học
với tổng số là 18 bài. Bảng giải thích thuật ngữ cuối sách giúp HS tra cứu nhanh một số thuật
ngữ khoa học cần thiết.
9
Mỗi chương được cấu trúc như sau:
−Tên chương;
− Các bài học.
Mỗi bài học là một đơn vị kiến thức trọn vẹn được thiết kế bởi một số tiết học, bao gồm
các nội dung sau:
1. Mục tiêu: Giới thiệu yêu cầu cần đạt của bài học. Đây cũng là cam kết của người dạy
và người học, sau khi học xong bài này, các em sẽ đạt được mục tiêu đó. SGK sẽ bám vào mục
tiêu này để thiết kế các hoạt động phù hợp.
&KòðQJ
&KòðQJ
/,1.ť7+2¤+ę&
/,1.ť7+2¤+ę&
Bài Bài
88
48<7w&2&7(7
48<7w&2&7(7
0&7,8
0&7,8
Trình bày và vận dụng được quy tắc octet trong quá trình hình thành liên kết
nguyên
nhóm
Trìnhhoá
bàyhọc
và cho
vậncác
dụng
đượctốquy
tắcA.octet trong quá trình hình thành liên kết
hoá học cho các nguyên tố nhóm A.
2. Mở đầu (Khởi động): Bằng các tình huống, câu hỏi định hướng tạo hứng thú cho HS.
Khi liên kết với nhau, nguyên tử của các
nguyên tố dường như đã cố gắng “bắt
Khi liên
kết với
nguyênnguyên
tử củatử
các
chước”
cấunhau,
hình electron
của
nguyên
tố
dường
như
đã
cố
gắng
“bắt
các nguyên tố khí hiếm để bền vững
chước”
cấuĐiều
hìnhnày
electron
nguyên
tử của
hơn.
đã được
nhà hoá
học
người Mỹ
(Li-uýt,để
1875
– 1946)
các nguyên
tốLewis
khí hiếm
bền
vữngđề
nghị khi
cứu về
sự hoá
hình thành
hơn. Điều
nàynghiên
đã được
nhà
học
phân
tử
từ
các
nguyên
tử.
Ông
gọi
người Mỹ Lewis (Li-uýt, 1875 – 1946) đó
đềlà
quy tắc octet. Quy tắc octet là gì?
nghị khi nghiên cứu về sự hình thành
phân tử từ các nguyên tử. Ông gọi đó là
quy tắc octet. Quy tắc octet là gì?
1 LIÊN KẾT HOÁ HỌC
Tìm hiểu sự hình thành liên kết hoá học
S Vì sao nguyên tử hydrogen
không tồn tại độc lập như nguyên tử helium?
S Vì sao nguyên tử hydrogen
không tồn tại độc lập như nguyên tử helium?
1. Hình 8.1 giải thích sự hình
13.LIÊN
Hình KẾT
thành
kiếnHỌC
thức mới: Kiến thức mới được hình thànhthành
bằng
việc
nhận
HOÁ
phân
tử tiếp
hydrogen
(H2)thông
+ hoạt động thực
và fluorine
(F2) từ
các nguyên
tin, quan sát bối+cảnh,+kênh+hình, biểu bảng+ hoặc
hành thí
nghiệm
hay trải
Tìm
hiểu
sự
hình
thành
liên
kết
hoá
học
tử.
Theo
em,
các
nguyên
nghiệm thực tế. Thông qua thảo luận để trả lời các câu hỏi định hướng
thực
hiện
1. Hình hoặc
8.1 giải
thích
sựtửnhiệm
hình
H
H
H
hydrogen
và
fluorine
đã
“bắt
2
vụ gợi ý trong SGK, HS rút ra kiến thức trọng tâm của bài học, từ đó
hình
thành
và phát(Htriển
thành
phân
tử hydrogen
2)
chước” cấu hình electron của
phẩm chất +và năng
lực.
+
+
và fluorine (F ) từ các nguyên
+
+
các nguyên tử khí2 hiếm nào khi
tử. Theo
tham
gia liênem,
kết? các nguyên tử
H +9
+
H
H +9
hydrogen
và
fluorine đã “bắt
+9
+9 2
2. Sử dụng sơ đồ tương tự như
chước”
hìnhthích
electron
Hình
8.1, cấu
hãy giải
sự tạo của
10
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
4. Kiến thức trọng tâm: Dưới sự hướng dẫn của GV, HS dễ dàng rút ra kiến thức trọng
tâm cho mỗi đơn vị kiến thức và của cả bài học.
5. Luyện tập: HS tự ôn luyện kiến thức và rèn luyện kĩ năng dưới sự hướng dẫn của GV.
6. Vận dụng: HS giải quyết nhiệm vụ học tập liên quan tình huống trong thực tiễn hay
trong bản thân môn Hoá học dưới sự hướng dẫn của GV.
11
Chlorine:
Là chất
hoácung
mạnh,cấp
được
sử dụng
làm
chấtthức
tẩy liên quan, giúp HS mở rộng hiểu
7. Mở rộng:
HSoxi
được
thêm
những
kiến
trắng
khửhứng
trùngthú
nước.
lớn chlorine
biết
vàvà
tăng
họcMột
tậplượng
môn Hoá
học. được dùng
để sản xuất các dung môi như carbon tetrachloride (CCl4),
chloroform (CHCl3), 1,2-dichloroethylene (C2H2Cl2), …
Bromine: Được sử dụng để điều chế thuốc an thần, thuốc
trừ sâu, thuốc nhuộm, mực in; silver bromide (AgBr) là
chất nhạy với ánh sáng, dùng để tráng phim ảnh, phụ gia
chống ăn mòn cho xăng, …
Iodine: Là nguyên tố vi lượng cần thiết cho dinh dưỡng của
con người, thiếu iodine có thể gây nên tác hại cho sức khoẻ
OIԋHÉZCՍOICԋVDՔ
UIJՋVOʅOHUSÓUVՍ
IՕOI՛QFUIBOPMWË
iodine là chất sát trùng phổ biến. Các hợp chất iodide được
sử dụng làm chất xúc tác, dược phẩm và thuốc nhuộm.
S Ứng dụng của chlorine
trong sản xuất dung môi hữu cơ
S Ứng dụng của bromine
trong sản xuất phim cuộn
16. Nhận xét vai trò của halogen
trong đời sống, sản xuất và y tế.
17. Tìm hiểu thêm những ứng dụng
khác của halogen trong thực tế.
Tại sao có thể sử dụng nước Javel để tẩy những vết mực trên áo trắng, nhưng lại không nên sử dụng trên
vải quần, áo có màu?
8. Bài tập: HS tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của bản thân.
%j,7t3
1. Hoàn thành các phương trình minh hoạ tính chất hoá học của các nguyên tố halogen:
b) F2 + Cu o
c) I2 + Na o
a) Cl2 + H2 o
d) Cl2 + Fe o
g) Br2 + KI o
e) Br2 + Ca(OH)2 o
o
100 C
f ) Cl2 + KOH
o
2. Giải thích vì sao các nguyên tố halogen không tồn tại ở dạng đơn chất trong tự nhiên.
3. Chloramine B (C6H5ClNNaO2S) là chất thường được sử dụng để sát
khuẩn trên các bề mặt, vật dụng hoặc dùng để khử trùng, sát khuẩn,
xử lí nước sinh hoạt. Ở nồng độ cao, chloramine B có tác dụng
diệt nấm mốc, vi khuẩn, virus gây bệnh cho người. Chloramine B có
dạng viên nén (mỗi viên có khối lượng 0,3 – 2,0 gam) và dạng bột.
Chloramine B 25% (250 mg chlorine hoạt tính trong một viên nén
như hình bên) được dùng phổ biến, vì tiện dụng khi pha chế và
bảo quản.
a) Nồng độ chloramine B khi hoà tan vào nước đạt 0,001% có tác dụng sát khuẩn dùng trong xử lí
nước sinh hoạt. Cần dùng bao nhiêu viên nén chloramine B 25% (loại viên 1 gam) để xử lí bình
chứa 200 lít nước?
b) Chloramine B nồng độ 2% dùng để phun xịt trên các bề mặt vật dụng nhằm sát khuẩn, virus
gây bệnh. Để pha chế dung dịch này, sử dụng chloramine B 25% dạng bột. Cần bao nhiêu
gam bột chloramine B 25% pha với 1 lít nước để được dung dịch sát khuẩn 2%?
113
12
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn HOÁ HỌC lớp 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo
2.2.3. Những điểm mới về mục tiêu và cách tiếp cận
Mục tiêu cụ thể của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Hoá học đã xác định:
Môn Hoá học hình thành, phát triển ở HS năng lực hoá học; đồng thời góp phần cùng các
môn học, hoạt động giáo dục khác hình thành, phát triển ở HS các phẩm chất chủ yếu và
năng lực chung, đặc biệt là thế giới quan khoa học; hứng thú học tập, nghiên cứu; tính trung
thực; thái độ tôn trọng các quy luật của thiên nhiên, ứng xử với thiên nhiên phù hợp với yêu
cầu phát triển bền vững; khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích,
điều kiện và hoàn cảnh của bản thân.
SGK Hoá học 10 được biên soạn các bài học theo các hoạt động đảm bảo bám sát mục
tiêu bài học nhằm hình thành và phát triển cho HS các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung
và năng lực hoá học.
Thay đổi cách tiếp cận: Thay vì tiếp cận trực tiếp nội dung kiến thức như SGK hiện hành,
SGK mới tiếp cận kiến thức thông qua bối cảnh và tình huống thường gặp trong thực tế
(minh hoạ chủ yếu dưới dạng kênh hình), từ đó đề xuất các hoạt động giáo dục phù hợp với
hệ thống câu hỏi thảo luận dành cho HS với sự trợ giúp của GV là người hướng dẫn HS rút ra
các kết luận cần thiết theo yêu cầu cần đạt của chương trình Hoá học. Hệ thống câu hỏi thảo
luận cùng với hệ thống bài tập cuối bài học, cũng như các nội dung thực hành trong một
số bài học sẽ giúp HS phá
 





