Văn hóa đọc trong thời đại số
Tài liệu BDGV môn âm nhạc 10

- 0 / 0
Nguồn:
Người gửi: Lê Thị Mỹ Nhung
Ngày gửi: 10h:45' 26-11-2025
Dung lượng: 30.6 MB
Số lượt tải: 0
Người gửi: Lê Thị Mỹ Nhung
Ngày gửi: 10h:45' 26-11-2025
Dung lượng: 30.6 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
10
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
HỒ NGỌC KHẢI – NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG – TRẦN HOÀNG THỊ ÁI CẦM
TRẦN ĐỨC – LÊ MINH PHƯỚC
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
AÂM NHAÏC
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
10
2
CÁC TỪ TÓM TẮT
GV
Giáo viên
GDPT
Giáo dục phổ thông
HS
Học sinh
NL
Năng lực
PC
Phẩm chất
PP
Phương pháp
PP & KTDH
Phương pháp và kĩ thuật dạy học
PPDH
Phương pháp dạy học
SGK
Sách giáo khoa
SGV
Sách giáo viên
TH
Tiểu học
THCS
Trung học cơ sở
THPT
Trung học phổ thông
YCCĐ
Yêu cầu cần đạt
3
LỜI NÓI ĐẦU
Kính thưa quý thầy cô giáo!
Sách giáo khoa Âm nhạc 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo của
Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê
duyệt. Sách sẽ được áp dụng vào dạy học môn Âm nhạc từ năm học
2022 – 2023 trong lộ trình thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông
(Ban hành theo QĐ 32 /2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Để giúp giáo viên sử dụng sách giáo khoa, sách giáo viên một cách
hiệu quả nhất, chúng tôi đã biên soạn Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn
Âm nhạc lớp 10.
Trong tài liệu này, chúng tôi vận dụng cơ sở lí luận và phương pháp
dạy học, phương thức tổ chức hoạt động học tập âm nhạc theo xu hướng
tiên tiến của giáo dục âm nhạc thế giới. Nội dung trong tài liệu sẽ được
mở rộng qua các hoạt động tại các chương trình bồi dưỡng và tập huấn
nhằm giúp quý thầy cô giáo trải nghiệm, ứng dụng và sáng tạo trong việc
triển khai Sách giáo khoa Âm nhạc 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo vào
điều kiện giáo dục thực tế của nhà trường từ năm học 2022 – 2023.
Trân trọng kính chúc quý thầy cô nhiều sức khoẻ và thành công!
NHÓM TÁC GIẢ
4
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
Mục lục
PHẦN MỘT: HƯỚNG DẪN CHUNG
3
5
1. QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN VÀ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH GIÁO KHOA
ÂM NHẠC 10
5
LỜI NÓI ĐẦU
1.1. Quan điểm biên soạn Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.2. Những điểm mới của Sách giáo khoa Âm nhạc 10
2. CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2.1. Cấu trúc sách
2.2. Phân phối chương trình
2.3. Cấu trúc bài học
3. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
5
8
10
10
12
18
21
3.1. Những yêu cầu cơ bản về phương pháp dạy học và tổ chức hoạt động
dạy học
21
3.2. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực
trong môn Âm nhạc
24
1. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN
36
36
36
37
40
40
54
57
60
60
2. HƯỚNG DẪN KHAI THÁC, SỬ DỤNG NGUỒN TÀI NGUYÊN SÁCH, THIẾT BỊ
GIÁO DỤC, HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ CỦA NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
60
4. HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ
4.1. Hướng dẫn chung
4.2. Hướng dẫn cụ thể về kiểm tra, đánh giá năng lực, phẩm chất
4.3. Một số gợi ý về hình thức và phương pháp kiểm tra, đánh giá năng lực
PHẦN HAI: HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC MỘT SỐ DẠNG BÀI
1. PHẦN KIẾN THỨC CHUNG
2. PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
3. HỆ THỐNG CHUYÊN ĐỀ
PHẦN BA: CÁC NỘI DUNG KHÁC
5
3+p107
HƯỚNG DẪN CHUNG
1. QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN VÀ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SGK ÂM NHẠC 10
1.1. Quan điểm biên soạn Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.1.1. Cơ sở pháp lí
– Nội dung sách được triển khai bám sát chương trình môn Âm nhạc 10 được
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 26/12/2018.
– Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017/
TT-BGDĐT ngày 22/12/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về tiêu
chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK; tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn SGK;
tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định SGK.
1.1.2. Cơ sở về khoa học giáo dục âm nhạc
– Kế thừa, phát triển những điểm mạnh của SGK môn Âm nhạc cấp THCS của
chương trình hiện hành, đồng thời nối tiếp những điểm mới trong SGK môn Âm nhạc
cấp THCS hiện đang được viết theo trong Chương trình GDPT môn Âm nhạc 2018, cụ
thể là việc lựa chọn kiến thức căn bản ở những nội dung được đề cập trong phần Kiến
thức chung.
– Tiếp thu kinh nghiệm viết SGK của những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Chú trọng thực hành âm nhạc, vận dụng những phương pháp giáo dục âm nhạc hiện
đại trên thế giới như phương pháp Kodály, Dalcroze, Orff-Schulwerk.
– Đảm bảo các yêu cầu cần đạt về PC, NL chung và các NL đặc thù của môn học
quy định trong Chương trình GDPT môn Âm nhạc 2018.
– Tăng tính hấp dẫn của SGK: thể hiện qua cách khai thác học liệu Âm nhạc, ngôn
ngữ sử dụng, cách diễn đạt nội dung mới, sự hài hoà giữa kênh hình và kênh chữ, giữa
thiết kế và nội dung.
– Chú trọng SGK là công cụ giúp học sinh phát triển khả năng tự học và học tập
trên lớp dưới sự hướng dẫn của GV thông qua: các yêu cầu cần đạt của từng chủ đề,
hệ thống icon chính (gồm 4 bước: Mở đầu, Hình thành kiến thức mới, Luyện tập, Vận
dụng), các câu hỏi củng cố, các hướng dẫn thực hiện, ngôn ngữ viết cụ thể, giản dị,
phù hợp với lứa tuổi.
6
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
1.1.3. Quan điểm biên soạn
Dân tộc và hiện đại
– Giới thiệu dân ca Việt Nam, ca khúc Việt Nam, tác phẩm giao hưởng Việt Nam.
– Giới thiệu dân ca thế giới, ca khúc thế giới, tác phẩm giao hưởng thế giới.
– Quan điểm văn hoá dân tộc song hành cùng văn minh thế giới.
Đa dạng về nội dung
– Các mạch nội dung Hát, Đọc nhạc, Nghe nhạc, Lí thuyết âm nhạc và Nhạc cụ
trong phần Kiến thức chung có nội dung học tập đa dạng:
Mạch nội dung Hát bao gồm: bài hát Việt Nam, dân ca Việt Nam, hợp xướng
nước ngoài.
Mạch nội dung Nhạc cụ bao gồm: nhạc cụ thể hiện tiết tấu, nhạc cụ thể hiện
giai điệu và hoà âm (đàn ukulele, kèn phím hoặc sáo recorder).
Mạch nội dung Đọc nhạc bao gồm: đọc thang âm, đọc quãng, gõ tiết tấu, bài
đọc nhạc (1 bè và 2 bè).
Mạch nội dung Lí thuyết âm nhạc bao gồm: các khái niệm lí thuyết, thuật
ngữ, bài tập và thực hành chép nhạc.
Mạch nội dung Thường thức âm nhạc bao gồm: các thông tin về lịch sử âm
nhạc, kiến thức âm nhạc, tác phẩm âm nhạc minh hoạ.
Mạch nội dung Nghe nhạc bao gồm: thông tin về tác giả – tác phẩm, sơ đồ
hướng dẫn nghe nhạc, giới thiệu văn hoá qua tác phẩm âm nhạc.
– Phát triển năng lực âm nhạc thông qua nội dung hát, hoặc guitar hoặc đàn
phím điện tử trong Phương án lựa chọn và các nội dung trong Hệ thống Chuyên đề
lớp 10.
Đẹp mắt về hình thức
– Sự hài hoà giữa kênh hình và kênh chữ: trình bày khoa học, hợp lí.
– Màu sắc đẹp, giấy chất lượng cao.
– Hình ảnh minh hoạ chính xác và đẹp mắt: hình vẽ, hình infographic.
7
Đồng tâm, tuyến tính, vừa sức
Kiến thức chung: lõi kiến thức trung tâm.
– Các mạch nội dung trong phần Kiến thức chung có sự gắn kết với nội dung
Chủ đề.
– Gắn kết chặt chẽ giữa các mạch nội dung trong cùng một Chủ đề với nhau
nhằm tối đa hoá nguồn học liệu cũng như tạo sự thuận lợi khi vận hành lớp
học: Hát liên kết với nội dung Nhạc cụ, Thường thức âm nhạc liên kết với
Nghe nhạc, Lí thuyết âm nhạc liên kết với Đọc nhạc,…
– Các câu hỏi củng cố, câu hỏi vận dụng,… trong từng mạch nội dung đều
được thiết kế theo thang nhận thức.
Phương án lựa chọn: chú trọng thực hành, mở rộng kiến thức
– Giới thiệu các kiến thức, khái niệm chuyên sâu cần thiết cho từng mạch
nội dung Hát, Nhạc cụ đàn phím điện tử, Nhạc cụ đàn guitar để phù hợp
với nguyện vọng học tập và định hướng nghề nghiệp của học sinh trong
tương lai.
– Vận dụng các học liệu đã được giới thiệu ở phần Kiến thức chung để học sinh
thực hành, ứng dụng âm nhạc ở mức độ cao hơn, tạo ra các sản phẩm âm
nhạc tương đối hoàn chỉnh.
Hệ thống chuyên đề: trang bị thêm các kiến thức cần thiết trong lĩnh vực âm nhạc.
Bao gồm 3 chuyên đề:
Chuyên đề 10.1: Hệ thống các hợp âm ba, hợp âm bảy của điệu thức.
Chuyên đề 10.2: Phương pháp xác định giọng và đặt hợp âm đệm cho ca
khúc và bản nhạc.
Chuyên đề 10.3: Phương pháp xác định tiết điệu đệm.
SGK Âm nhạc 10 vừa bảo đảm tính hệ thống và liên thông từ lớp học này sang
lớp học khác, từ cấp học này sang cấp học khác; vừa đảm bảo tính cốt lõi, vừa có tính
mở để phù hợp với sự đa dạng về điều kiện dạy học và khả năng học tập của học sinh
các vùng miền.
8
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
1.2. Những điểm mới của Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.2.1. Phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh THPT
– Phát triển phẩm chất thông qua nội dung chủ đề.
– Phát triển năng lực chung thông qua tổ chức hoạt động học tập.
– Phát triển năng lực âm nhạc thông qua các kiến thức/ kĩ năng âm nhạc cụ thể
trong từng mạch nội dung.
1.2.2. Học âm nhạc THPT theo Chủ đề và Hệ thống Chuyên đề
– Một Chủ đề có nhiều mạch nội dung liên kết với nhau.
– Trong từng mạch nội dung, có các hoạt động học tập đa dạng.
– Mạch nội dung Hát: khuyến khích học sinh thực hành các hình thức hát đơn ca,
hát tốp ca, hát đồng ca, hát bè, hát lĩnh xướng, hát hợp xướng.
– Mạch nội dung Nhạc cụ mang tính linh hoạt, được biên soạn nhằm đáp ứng
điều kiện thực tiễn ở từng địa phương, tuỳ trình độ và sở thích của HS, bao gồm:
Nhạc cụ thể hiện tiết tấu (trống nhỏ, song loan, thanh phách, tambourine,
triangle, castanet, maracas, bộ gõ cơ thể,…) được biên soạn thành những
mẫu gõ đệm cho bài hát chủ đề.
Nhạc cụ thể hiện giai điệu (kèn phím, sáo recorder) được biên soạn thành
các giai điệu ngắn, có thể vận dụng làm câu nhạc dạo đầu cho bài hát
chủ đề.
Nhạc cụ thể hiện hoà âm (đàn ukulele) được biên soạn thành các bài tập đàn
hợp âm, có thể vận dụng làm phần nhạc đệm cho bài hát chủ đề.
Kết hợp giữa các nhạc cụ với nhau trong phần hoà tấu.
– Mạch nội dung Đọc nhạc được tiếp nối từ TH đến THCS rồi THPT, gồm các hình
thức đọc nhạc trực tiếp trên hệ thống ghi nhạc phương Tây, gõ tiết tấu, đọc cao độ,
đọc có bè và đọc đơn bè. Đây là bước tiếp cận quan trọng với giáo dục âm nhạc theo
định hướng nghề nghiệp của bậc THPT.
– Mạch nội dung Lí thuyết âm nhạc được giới thiệu cho học sinh theo từng
bước, đi từ khái niệm đến bài tập thực hành vận dụng, đáp ứng YCCĐ cũng như gắn
kết với năng lực âm nhạc của học sinh trong các mạch nội dung khác.
– Mạch nội dung Thường thức âm nhạc và Nghe nhạc: Gắn kết giữa kiến thức
âm nhạc và thực tế văn hoá xã hội.
9
1.2.3. Giảm áp lực cho học sinh bằng cách sắp xếp xen kẽ các mạch nội dung
Chủ đề 1: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc,
Nghe nhạc
Chủ đề 2: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc
Chủ đề 3: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Nghe nhạc
Chủ đề 4: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Nghe nhạc
Trong phần Kiến thức chung, mỗi chủ đề có từ 5 đến 6 trang. Trong phần Phương
án lựa chọn (nhạc cụ hoặc hát), mỗi bài học có từ 1 đến 2 trang. Trong hệ thống Chuyên
đề, mỗi bài học có từ 5 đến 6 trang.
1.2.4. Quan điểm lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm:
SGK Âm nhạc 10 được thiết kế các hoạt động học giúp HS học tích cực, học hợp
tác, học để vận dụng kiến thức vào thực tiễn. GV chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn
và tổ chức các hoạt động cho học sinh tiếp thu kiến thức.
10
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
2. CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2.1. Cấu trúc sách
SGK Âm nhạc 10 được thiết kế thành 3 phần như sau:
2.1.1. Kiến thức chung (35 tiết): Bao gồm 4 chủ đề
Chủ đề 1: Khát vọng tuổi trẻ
Chủ đề 2: Tri ân thầy cô
Chủ đề 3: Quê hương tươi đẹp
Chủ đề 4: Giai điệu hữu nghị
2.1.2. Phương án lựa chọn (35 tiết): Bao gồm phương án lựa chọn Hát hoặc
phương án lựa chọn Nhạc cụ
– Phương án lựa chọn Hát:
Bài 1: Tư thế và hơi thở trong ca hát
Bài 2: Hát liền tiếng
Bài 3: Hát nảy tiếng
Bài 4: Hát lướt nhanh và hát luyến âm
– Phương án lựa chọn Nhạc cụ:
Đàn phím điện tử
Bài 1: Làm quen với đàn phím điện tử
Bài 2: Kĩ thuật đàn rời tiếng (non-legato)
Bài 3: Kĩ thuật đàn liền tiếng (legato)
Bài 4: Kĩ thuật đàn nảy tiếng (staccato)
Bài 5: Xác định tiết điệu đệm
Bài 6: Đệm hát
Bài 7: Độc tấu
Bài 8: Hoà tấu
11
Đàn phím guitar
Bài 1: Giới thiệu đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 1, 2
Bài 2: Cách bảo quản đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 3
Bài 3: Cách lên dây đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 4, 5, 6
Bài 4: Kĩ thuật gảy móc dây và bấm hợp âm
Bài 5: Một số tiết điệu đệm phổ biến và cách đệm tiết điệu Waltz
Bài 6: Cách đệm tiết điệu Fox
Bài 7: Độc tấu
Bài 8: Hoà tấu
2.1.3. Hệ thống Chuyên đề (35 tiết) gồm 3 chuyên đề nhỏ
Chuyên đề 10.1. Hệ thống các hợp âm ba, hợp âm bảy của điệu thức
Bài 1: Các hợp âm ba chính của điệu thức
Bài 2: Các hợp âm ba phụ của điệu thức
Bài 3: Hợp âm bảy át
Chuyên đề 10.2. Phương pháp xác định giọng và đặt hợp âm đệm cho ca
khúc và bản nhạc
Bài 1: Phương pháp xác định giọng cho ca khúc và bản nhạc
Bài 2: Một số đặc điểm cơ bản về cấu trúc âm nhạc
Bài 3: Sơ đồ hợp âm đệm trên nhạc cụ
Bài 4: Phương pháp đặt hợp âm đệm cho ca khúc và bản nhạc
Chuyên đề 10.3. Phương pháp xác định tiết điệu đệm
Bài 1: Giới thiệu về tiết điệu đệm
Bài 2: Tiết điệu đệm cho nhịp
2
Bài 3: Tiết điệu đệm cho4 nhịp
2
Bài 4: Tiết điệu đệm
cho34 nhịp
4
2
3
4
Bài 5: Tiết4 điệu đệm
cho4 nhịp
4
2
4
3
4
4
4
3
4
4
4
6
8
4
4
6
8
6
8
6
8
12
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
2.2. Phân phối chương trình
Bố cục: gồm có phần Kiến thức chung và phần Phương án lựa chọn
Kiến thức chung (35 tiết)
Một năm học có 4 CHỦ ĐỀ, theo ý
tưởng như sau:
Học kì 1:
• CĐ1 – Khát vọng tuổi trẻ (7 tiết)
• CĐ2 – Tri ân thầy cô (8 tiết)
Kiểm tra giữa kì (2 tiết)
Học kì 2:
• CĐ3 – Quê hương tươi đẹp (7 tiết)
• CĐ4 – Giai điệu hữu nghị (9 tiết
Kiểm tra cuối kì (2 tiết)
Phương án lựa chọn (35 tiết)
Nhạc cụ
Hát
(Đàn phím điện tử
Các bài học
hoặc Guitar)
Kiểm tra giữa kì
Các bài học
(2 tiết)
Kiểm tra giữa kì
Kiểm tra cuối kì
(2 tiết)
(2 tiết)
Kiểm tra cuối kì
(2 tiết)
PHẦN KIẾN THỨC CHUNG
Mạch nội dung
Tên bài
YCCĐ
CHỦ ĐỀ 1: KHÁT VỌNG TUỔI TRẺ (7 Tiết)
Khát vọng tuổi trẻ
(Nhạc và lời: Vũ Hoàng)
HÁT
Hát đúng cao độ, trường độ,
và lời ca của bài Khát vọng tuổi
trẻ; diễn đạt cảm xúc phù hợp
với tính chất âm nhạc; biết
kết hợp hình thức đơn ca và
tốp ca.
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
tấu để đệm cho bài hát Khát
gõ tiết tấu
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn vọng tuổi trẻ.
NHẠC CỤ
câu nhạc dạo đầu cho bài hát Giữ đúng cao độ, trường độ và
Khát vọng tuổi trẻ
nhịp độ của bài.
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn
hợp âm theo tiết tấu
– Đệm hát trích đoạn bài Khát
vọng tuổi trẻ
– Làm nhạc cụ gõ từ cốc nước
13
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 1
– Bài đọc nhạc số 1
Quãng – Tính chất của quãng
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
THƯỜNG THỨC
ÂM NHẠC
NGHE NHẠC
Nhận biết được các quãng
hòa thanh, giai điệu, quãng
đơn, quãng kép và quãng
diatonic. Phân biệt được tính
chất thuận nghịch của quãng.
Vài nét về các giai đoạn lịch sử âm Biết được đôi nét về các
nhạc phương Tây
giai đoạn lịch sử âm nhạc
phương Tây.
Trích đoạn chương 2 – Giao hưởng Biết lắng nghe và biểu lộ
số 101, tác giả Joseph Haydn
cảm xúc; cảm nhận được
vẻ đẹp, giá trị nghệ thuật
chương 2 – Giao hưởng số 101,
tác giả Joseph Haydn.
CHỦ ĐỀ 2: TRI ÂN THẦY CÔ (8 Tiết)
Nhớ ơn thầy cô
HÁT
Hát đúng cao độ, trường độ,
(Nhạc và lời: Nguyễn Ngọc Thiện) sắc thái và lời ca; biểu lộ cảm
xúc phù hợp với tính chất âm
nhạc của bài Nhớ ơn thầy cô;
biết hát theo hình thức tốp ca.
NHẠC CỤ
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
gõ tiết tấu
tấu, nhạc cụ thể hiện giai
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn điệu và hòa âm để hòa tấu.
Biết điều chỉnh cường độ để
đoạn nhạc.
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn tạo nên sự hài hoà. Giữ đúng
cao độ, trường độ và nhịp độ
hợp âm theo tiết tấu
của bài.
– Hòa tấu nhạc cụ
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
– Bài đọc nhạc số 2
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 2
14
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
LÍ THUYẾT
Điệu thức – Gam – Giọng
ÂM NHẠC
Nhận biết được điệu thức,
gam, giọng.
THƯỜNG THỨC Một số đặc điểm của âm nhạc Nêu được một số đặc điểm
giao hưởng
của âm nhạc giao hưởng
ÂM NHẠC
Kiểm tra giữa kì – 2 tiết
CHỦ ĐỀ 3: QUÊ HƯƠNG TƯƠI ĐẸP (7 Tiết)
Lí đất dòng
(dân ca Nam Bộ)
HÁT
NHẠC CỤ
Hát đúng cao độ, trường độ,
sắc thái và lời ca Lí đất dòng;
biểu lộ cảm xúc phù hợp với
tính chất âm nhạc của bài Lí
đất dòng; biết kết hợp hình
thức đơn ca và tốp ca.
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
tấu để đệm hát cho bài Lí đất
gõ tiết tấu
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: dòng. Giữ đúng cao độ, trường
đàn câu nhạc dạo đầu cho bài Lí độ và nhịp độ của bài.
đất dòng
Đệm hát trích đoạn bài Lí đất dòng
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 1 bè
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 3
– Bài đọc nhạc số 3
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
Giọng Son trưởng – Các hợp âm Nhận biết giọng Son trưởng
ba chính của giọng Son trưởng.
và các hợp âm ba chính của
giọng Son trưởng.
Lí hoài nam
NGHE NHẠC
(dân ca Quảng Trị – Thừa Thiên)
Biết lắng nghe và biểu lộ cảm
xúc; cảm nhận được vẻ đẹp,
giá trị nghệ thuật của bài dân
ca Lí hoài nam.
CHỦ ĐỀ 4: GIAI ĐIỆU HỮU NGHỊ (9 Tiết)
HÁT
Child of the universe (Trẻ em của Hát đúng giai điệu, lời ca
thế giới)
của bài Child of the universe
(Trẻ em của thế giới); biết hát
Nhạc: Craig Cassils
Phỏng dịch lời Việt: Đặng Châu Anh hợp xướng.
15
NHẠC CỤ
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
gõ tiết tấu
tấu, nhạc cụ thể hiện giai
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn điệu và hòa âm để hòa tấu.
câu nhạc dạo đầu cho bài Child of Biết điều chỉnh cường độ để
tạo nên sự hài hoà. Giữ đúng
the universe (Trẻ em của thế giới)
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn cao độ, trường độ và nhịp độ
của bài.
hợp âm theo tiết tấu
– Hòa tấu trích đoạn bài Child of
the universe (Trẻ em của thế giới)
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 4
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
– Bài đọc nhạc số 4
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
Giọng Mi thứ – Các hợp âm ba Nhận biết giọng Mi thứ và các
chính của giọng Mi thứ.
hợp âm ba chính của giọng
Mi thứ.
Cây Thùy dương
NGHE NHẠC
(Nhạc: Evgheny Rodygin;
Lời thơ: Mikhail Pilipenko)
Biết lắng nghe và biểu lộ cảm
xúc; cảm nhận được vẻ đẹp,
giá trị nghệ thuật của bài hát
Cây thùy dương
Kiểm tra cuối kì – 2 tiết
PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
Tên bài
Bài 1
Tư thế và hơi thở
trong ca hát (7 Tiết)
HÁT
Bài 2
Hát liền tiếng (8 Tiết)
YCCĐ
– Biết hát đúng tư thế. Biết lấy hơi, giữ hơi, đẩy
hơi phù hợp với câu nhạc.
– Hát đúng cao độ, trường độ và rõ lời ca của
bài Nối vòng tay lớn và bài Hoa Kim ngân.
– Thể hiện được nội dung và tính chất âm nhạc
của bài hát
– Hát đúng kĩ thuật liền tiếng, mở rộng âm vực
theo mẫu luyện thanh 1 & 2; duy trì được tốc
độ ổn định khi hát.
– Hát đúng cao độ, trường độ và lời ca, thể hiện
sắc thái của bài hát Con đường đến trường và
bài Thầy giáo của tôi.
– Kiểm tra giữa kì (2 tiết)
16
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
thuật ngón.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, các bài tập
tiết tấu, giai điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
– Biết bảo quản nhạc cụ.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 2
Kĩ thuật đàn rời tiếng thuật đàn rời tiếng.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ các bài tập
(non-legato) (3 Tiết)
tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được tốc độ
ổn định.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 3
thuật đàn liền tiếng.
Kĩ thuật đàn liền
tiếng (legato) (3 Tiết) – Thể hiện đúng cao độ, trường độ các bài tập
tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được tốc độ
ổn định.
– Biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm
nhạc.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
ĐÀN PHÍM Bài 4
thuật đàn nảy tiếng (staccato).
ĐIỆN TỬ Kĩ thuật đàn nảy
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái các
tiếng (staccato)
bài tập tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được
(3 Tiết)
tốc độ ổn định.
– Biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm nhạc.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái các
Bài 5
bài tập tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được
Xác định tiết điệu
tốc độ ổn định.
đệm (3 Tiết)
– Bước đầu biết xác định tiết điệu đệm.
– Kiểm tra giữa kì 2 tiết
Bài 6
– Bước đầu biết xác định tiết điệu và đặt hợp
Đệm hát (5 Tiết)
âm chính cho bản nhạc; Biết kết hợp các loại
nhạc cụ để đệm cho bài hát, bản nhạc.
– Biết ứng tác và biến tấu đơn giản khi chơi
nhạc cụ.
– Biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
Bài 1
Làm quen với đàn
phím điện tử (3 Tiết)
17
Bài 7
Độc tấu (5 Tiết)
– Biết chơi nhạc cụ với hình thức độc tấu; biết
điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài hoà;
biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm nhạc.
– Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ
của bản thân hoặc người khác.
Bài 8
– Biết chơi nhạc cụ với hình thức hòa tấu; Biết
ĐÀN PHÍM
Hòa tấu (6 Tiết)
ứng tác và biến tấu đơn giản khi chơi nhạc cụ;
ĐIỆN TỬ
biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
– Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ
của bản thân hoặc người khác
– Kiểm tra cuối kì 2 tiết
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng
Bài 1
Giới thiệu đàn guitar kĩ thuật.
– Kĩ thuật bấm, gảy
trên dây 1, 2 (3 Tiết)
– Biết bảo quản đàn guitar.
Bài 2
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng
Cách bảo quản đàn
guitar – Kĩ thuật bấm, kĩ thuật.
gảy trên dây 3 (3 Tiết) – Thể hiện đúng cao độ, trường độ bài tập giai
điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
– Biết lên dây đàn đúng cách.
Bài 3
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng kĩ
Cách lên dây đàn
guitar – Kĩ thuật bấm, thuật.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
gảy trên dây 4, 5, 6
ĐÀN
tập giai điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
GUITAR (3 Tiết)
– Biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 4
Kĩ thuật gảy móc dây thuật; duy trì được tốc độ ổn định.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
và bấm hợp âm
tập tiết tấu, hòa âm.
(3 Tiết)
– Bước đầu biết xác định tiết điệu; biết kết hợp
Bài 5
Một số tiết điệu đệm các loại nhạc cụ để đệm cho bài hát, bản nhạc.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
phổ biến và cách
tập hòa âm; duy trì được tốc độ ổn định.
đệm tiết điệu Waltz
– Bước đầu biết đặt hợp âm chính cho bản nhạc.
(3 Tiết)
18
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
ĐÀN
GUITAR
– Kiểm tra giữa kì 2 tiết
– Biết chơi đàn guitar đúng kĩ thuật.
Bài 6
– Thể hi
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
10
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
HỒ NGỌC KHẢI – NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG – TRẦN HOÀNG THỊ ÁI CẦM
TRẦN ĐỨC – LÊ MINH PHƯỚC
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN
AÂM NHAÏC
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
lớp
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
10
2
CÁC TỪ TÓM TẮT
GV
Giáo viên
GDPT
Giáo dục phổ thông
HS
Học sinh
NL
Năng lực
PC
Phẩm chất
PP
Phương pháp
PP & KTDH
Phương pháp và kĩ thuật dạy học
PPDH
Phương pháp dạy học
SGK
Sách giáo khoa
SGV
Sách giáo viên
TH
Tiểu học
THCS
Trung học cơ sở
THPT
Trung học phổ thông
YCCĐ
Yêu cầu cần đạt
3
LỜI NÓI ĐẦU
Kính thưa quý thầy cô giáo!
Sách giáo khoa Âm nhạc 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo của
Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê
duyệt. Sách sẽ được áp dụng vào dạy học môn Âm nhạc từ năm học
2022 – 2023 trong lộ trình thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông
(Ban hành theo QĐ 32 /2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Để giúp giáo viên sử dụng sách giáo khoa, sách giáo viên một cách
hiệu quả nhất, chúng tôi đã biên soạn Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn
Âm nhạc lớp 10.
Trong tài liệu này, chúng tôi vận dụng cơ sở lí luận và phương pháp
dạy học, phương thức tổ chức hoạt động học tập âm nhạc theo xu hướng
tiên tiến của giáo dục âm nhạc thế giới. Nội dung trong tài liệu sẽ được
mở rộng qua các hoạt động tại các chương trình bồi dưỡng và tập huấn
nhằm giúp quý thầy cô giáo trải nghiệm, ứng dụng và sáng tạo trong việc
triển khai Sách giáo khoa Âm nhạc 10 – Bộ sách Chân trời sáng tạo vào
điều kiện giáo dục thực tế của nhà trường từ năm học 2022 – 2023.
Trân trọng kính chúc quý thầy cô nhiều sức khoẻ và thành công!
NHÓM TÁC GIẢ
4
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
Mục lục
PHẦN MỘT: HƯỚNG DẪN CHUNG
3
5
1. QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN VÀ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁCH GIÁO KHOA
ÂM NHẠC 10
5
LỜI NÓI ĐẦU
1.1. Quan điểm biên soạn Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.2. Những điểm mới của Sách giáo khoa Âm nhạc 10
2. CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2.1. Cấu trúc sách
2.2. Phân phối chương trình
2.3. Cấu trúc bài học
3. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
5
8
10
10
12
18
21
3.1. Những yêu cầu cơ bản về phương pháp dạy học và tổ chức hoạt động
dạy học
21
3.2. Một số phương pháp, kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực
trong môn Âm nhạc
24
1. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN
36
36
36
37
40
40
54
57
60
60
2. HƯỚNG DẪN KHAI THÁC, SỬ DỤNG NGUỒN TÀI NGUYÊN SÁCH, THIẾT BỊ
GIÁO DỤC, HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ CỦA NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
60
4. HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ
4.1. Hướng dẫn chung
4.2. Hướng dẫn cụ thể về kiểm tra, đánh giá năng lực, phẩm chất
4.3. Một số gợi ý về hình thức và phương pháp kiểm tra, đánh giá năng lực
PHẦN HAI: HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC MỘT SỐ DẠNG BÀI
1. PHẦN KIẾN THỨC CHUNG
2. PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
3. HỆ THỐNG CHUYÊN ĐỀ
PHẦN BA: CÁC NỘI DUNG KHÁC
5
3+p107
HƯỚNG DẪN CHUNG
1. QUAN ĐIỂM BIÊN SOẠN VÀ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SGK ÂM NHẠC 10
1.1. Quan điểm biên soạn Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.1.1. Cơ sở pháp lí
– Nội dung sách được triển khai bám sát chương trình môn Âm nhạc 10 được
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 26/12/2018.
– Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017/
TT-BGDĐT ngày 22/12/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về tiêu
chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK; tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn SGK;
tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định SGK.
1.1.2. Cơ sở về khoa học giáo dục âm nhạc
– Kế thừa, phát triển những điểm mạnh của SGK môn Âm nhạc cấp THCS của
chương trình hiện hành, đồng thời nối tiếp những điểm mới trong SGK môn Âm nhạc
cấp THCS hiện đang được viết theo trong Chương trình GDPT môn Âm nhạc 2018, cụ
thể là việc lựa chọn kiến thức căn bản ở những nội dung được đề cập trong phần Kiến
thức chung.
– Tiếp thu kinh nghiệm viết SGK của những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Chú trọng thực hành âm nhạc, vận dụng những phương pháp giáo dục âm nhạc hiện
đại trên thế giới như phương pháp Kodály, Dalcroze, Orff-Schulwerk.
– Đảm bảo các yêu cầu cần đạt về PC, NL chung và các NL đặc thù của môn học
quy định trong Chương trình GDPT môn Âm nhạc 2018.
– Tăng tính hấp dẫn của SGK: thể hiện qua cách khai thác học liệu Âm nhạc, ngôn
ngữ sử dụng, cách diễn đạt nội dung mới, sự hài hoà giữa kênh hình và kênh chữ, giữa
thiết kế và nội dung.
– Chú trọng SGK là công cụ giúp học sinh phát triển khả năng tự học và học tập
trên lớp dưới sự hướng dẫn của GV thông qua: các yêu cầu cần đạt của từng chủ đề,
hệ thống icon chính (gồm 4 bước: Mở đầu, Hình thành kiến thức mới, Luyện tập, Vận
dụng), các câu hỏi củng cố, các hướng dẫn thực hiện, ngôn ngữ viết cụ thể, giản dị,
phù hợp với lứa tuổi.
6
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
1.1.3. Quan điểm biên soạn
Dân tộc và hiện đại
– Giới thiệu dân ca Việt Nam, ca khúc Việt Nam, tác phẩm giao hưởng Việt Nam.
– Giới thiệu dân ca thế giới, ca khúc thế giới, tác phẩm giao hưởng thế giới.
– Quan điểm văn hoá dân tộc song hành cùng văn minh thế giới.
Đa dạng về nội dung
– Các mạch nội dung Hát, Đọc nhạc, Nghe nhạc, Lí thuyết âm nhạc và Nhạc cụ
trong phần Kiến thức chung có nội dung học tập đa dạng:
Mạch nội dung Hát bao gồm: bài hát Việt Nam, dân ca Việt Nam, hợp xướng
nước ngoài.
Mạch nội dung Nhạc cụ bao gồm: nhạc cụ thể hiện tiết tấu, nhạc cụ thể hiện
giai điệu và hoà âm (đàn ukulele, kèn phím hoặc sáo recorder).
Mạch nội dung Đọc nhạc bao gồm: đọc thang âm, đọc quãng, gõ tiết tấu, bài
đọc nhạc (1 bè và 2 bè).
Mạch nội dung Lí thuyết âm nhạc bao gồm: các khái niệm lí thuyết, thuật
ngữ, bài tập và thực hành chép nhạc.
Mạch nội dung Thường thức âm nhạc bao gồm: các thông tin về lịch sử âm
nhạc, kiến thức âm nhạc, tác phẩm âm nhạc minh hoạ.
Mạch nội dung Nghe nhạc bao gồm: thông tin về tác giả – tác phẩm, sơ đồ
hướng dẫn nghe nhạc, giới thiệu văn hoá qua tác phẩm âm nhạc.
– Phát triển năng lực âm nhạc thông qua nội dung hát, hoặc guitar hoặc đàn
phím điện tử trong Phương án lựa chọn và các nội dung trong Hệ thống Chuyên đề
lớp 10.
Đẹp mắt về hình thức
– Sự hài hoà giữa kênh hình và kênh chữ: trình bày khoa học, hợp lí.
– Màu sắc đẹp, giấy chất lượng cao.
– Hình ảnh minh hoạ chính xác và đẹp mắt: hình vẽ, hình infographic.
7
Đồng tâm, tuyến tính, vừa sức
Kiến thức chung: lõi kiến thức trung tâm.
– Các mạch nội dung trong phần Kiến thức chung có sự gắn kết với nội dung
Chủ đề.
– Gắn kết chặt chẽ giữa các mạch nội dung trong cùng một Chủ đề với nhau
nhằm tối đa hoá nguồn học liệu cũng như tạo sự thuận lợi khi vận hành lớp
học: Hát liên kết với nội dung Nhạc cụ, Thường thức âm nhạc liên kết với
Nghe nhạc, Lí thuyết âm nhạc liên kết với Đọc nhạc,…
– Các câu hỏi củng cố, câu hỏi vận dụng,… trong từng mạch nội dung đều
được thiết kế theo thang nhận thức.
Phương án lựa chọn: chú trọng thực hành, mở rộng kiến thức
– Giới thiệu các kiến thức, khái niệm chuyên sâu cần thiết cho từng mạch
nội dung Hát, Nhạc cụ đàn phím điện tử, Nhạc cụ đàn guitar để phù hợp
với nguyện vọng học tập và định hướng nghề nghiệp của học sinh trong
tương lai.
– Vận dụng các học liệu đã được giới thiệu ở phần Kiến thức chung để học sinh
thực hành, ứng dụng âm nhạc ở mức độ cao hơn, tạo ra các sản phẩm âm
nhạc tương đối hoàn chỉnh.
Hệ thống chuyên đề: trang bị thêm các kiến thức cần thiết trong lĩnh vực âm nhạc.
Bao gồm 3 chuyên đề:
Chuyên đề 10.1: Hệ thống các hợp âm ba, hợp âm bảy của điệu thức.
Chuyên đề 10.2: Phương pháp xác định giọng và đặt hợp âm đệm cho ca
khúc và bản nhạc.
Chuyên đề 10.3: Phương pháp xác định tiết điệu đệm.
SGK Âm nhạc 10 vừa bảo đảm tính hệ thống và liên thông từ lớp học này sang
lớp học khác, từ cấp học này sang cấp học khác; vừa đảm bảo tính cốt lõi, vừa có tính
mở để phù hợp với sự đa dạng về điều kiện dạy học và khả năng học tập của học sinh
các vùng miền.
8
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
1.2. Những điểm mới của Sách giáo khoa Âm nhạc 10
1.2.1. Phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh THPT
– Phát triển phẩm chất thông qua nội dung chủ đề.
– Phát triển năng lực chung thông qua tổ chức hoạt động học tập.
– Phát triển năng lực âm nhạc thông qua các kiến thức/ kĩ năng âm nhạc cụ thể
trong từng mạch nội dung.
1.2.2. Học âm nhạc THPT theo Chủ đề và Hệ thống Chuyên đề
– Một Chủ đề có nhiều mạch nội dung liên kết với nhau.
– Trong từng mạch nội dung, có các hoạt động học tập đa dạng.
– Mạch nội dung Hát: khuyến khích học sinh thực hành các hình thức hát đơn ca,
hát tốp ca, hát đồng ca, hát bè, hát lĩnh xướng, hát hợp xướng.
– Mạch nội dung Nhạc cụ mang tính linh hoạt, được biên soạn nhằm đáp ứng
điều kiện thực tiễn ở từng địa phương, tuỳ trình độ và sở thích của HS, bao gồm:
Nhạc cụ thể hiện tiết tấu (trống nhỏ, song loan, thanh phách, tambourine,
triangle, castanet, maracas, bộ gõ cơ thể,…) được biên soạn thành những
mẫu gõ đệm cho bài hát chủ đề.
Nhạc cụ thể hiện giai điệu (kèn phím, sáo recorder) được biên soạn thành
các giai điệu ngắn, có thể vận dụng làm câu nhạc dạo đầu cho bài hát
chủ đề.
Nhạc cụ thể hiện hoà âm (đàn ukulele) được biên soạn thành các bài tập đàn
hợp âm, có thể vận dụng làm phần nhạc đệm cho bài hát chủ đề.
Kết hợp giữa các nhạc cụ với nhau trong phần hoà tấu.
– Mạch nội dung Đọc nhạc được tiếp nối từ TH đến THCS rồi THPT, gồm các hình
thức đọc nhạc trực tiếp trên hệ thống ghi nhạc phương Tây, gõ tiết tấu, đọc cao độ,
đọc có bè và đọc đơn bè. Đây là bước tiếp cận quan trọng với giáo dục âm nhạc theo
định hướng nghề nghiệp của bậc THPT.
– Mạch nội dung Lí thuyết âm nhạc được giới thiệu cho học sinh theo từng
bước, đi từ khái niệm đến bài tập thực hành vận dụng, đáp ứng YCCĐ cũng như gắn
kết với năng lực âm nhạc của học sinh trong các mạch nội dung khác.
– Mạch nội dung Thường thức âm nhạc và Nghe nhạc: Gắn kết giữa kiến thức
âm nhạc và thực tế văn hoá xã hội.
9
1.2.3. Giảm áp lực cho học sinh bằng cách sắp xếp xen kẽ các mạch nội dung
Chủ đề 1: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc,
Nghe nhạc
Chủ đề 2: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc
Chủ đề 3: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Nghe nhạc
Chủ đề 4: Hát, Nhạc cụ, Đọc nhạc, Lí thuyết âm nhạc, Nghe nhạc
Trong phần Kiến thức chung, mỗi chủ đề có từ 5 đến 6 trang. Trong phần Phương
án lựa chọn (nhạc cụ hoặc hát), mỗi bài học có từ 1 đến 2 trang. Trong hệ thống Chuyên
đề, mỗi bài học có từ 5 đến 6 trang.
1.2.4. Quan điểm lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm:
SGK Âm nhạc 10 được thiết kế các hoạt động học giúp HS học tích cực, học hợp
tác, học để vận dụng kiến thức vào thực tiễn. GV chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn
và tổ chức các hoạt động cho học sinh tiếp thu kiến thức.
10
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
2. CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2.1. Cấu trúc sách
SGK Âm nhạc 10 được thiết kế thành 3 phần như sau:
2.1.1. Kiến thức chung (35 tiết): Bao gồm 4 chủ đề
Chủ đề 1: Khát vọng tuổi trẻ
Chủ đề 2: Tri ân thầy cô
Chủ đề 3: Quê hương tươi đẹp
Chủ đề 4: Giai điệu hữu nghị
2.1.2. Phương án lựa chọn (35 tiết): Bao gồm phương án lựa chọn Hát hoặc
phương án lựa chọn Nhạc cụ
– Phương án lựa chọn Hát:
Bài 1: Tư thế và hơi thở trong ca hát
Bài 2: Hát liền tiếng
Bài 3: Hát nảy tiếng
Bài 4: Hát lướt nhanh và hát luyến âm
– Phương án lựa chọn Nhạc cụ:
Đàn phím điện tử
Bài 1: Làm quen với đàn phím điện tử
Bài 2: Kĩ thuật đàn rời tiếng (non-legato)
Bài 3: Kĩ thuật đàn liền tiếng (legato)
Bài 4: Kĩ thuật đàn nảy tiếng (staccato)
Bài 5: Xác định tiết điệu đệm
Bài 6: Đệm hát
Bài 7: Độc tấu
Bài 8: Hoà tấu
11
Đàn phím guitar
Bài 1: Giới thiệu đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 1, 2
Bài 2: Cách bảo quản đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 3
Bài 3: Cách lên dây đàn guitar – Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 4, 5, 6
Bài 4: Kĩ thuật gảy móc dây và bấm hợp âm
Bài 5: Một số tiết điệu đệm phổ biến và cách đệm tiết điệu Waltz
Bài 6: Cách đệm tiết điệu Fox
Bài 7: Độc tấu
Bài 8: Hoà tấu
2.1.3. Hệ thống Chuyên đề (35 tiết) gồm 3 chuyên đề nhỏ
Chuyên đề 10.1. Hệ thống các hợp âm ba, hợp âm bảy của điệu thức
Bài 1: Các hợp âm ba chính của điệu thức
Bài 2: Các hợp âm ba phụ của điệu thức
Bài 3: Hợp âm bảy át
Chuyên đề 10.2. Phương pháp xác định giọng và đặt hợp âm đệm cho ca
khúc và bản nhạc
Bài 1: Phương pháp xác định giọng cho ca khúc và bản nhạc
Bài 2: Một số đặc điểm cơ bản về cấu trúc âm nhạc
Bài 3: Sơ đồ hợp âm đệm trên nhạc cụ
Bài 4: Phương pháp đặt hợp âm đệm cho ca khúc và bản nhạc
Chuyên đề 10.3. Phương pháp xác định tiết điệu đệm
Bài 1: Giới thiệu về tiết điệu đệm
Bài 2: Tiết điệu đệm cho nhịp
2
Bài 3: Tiết điệu đệm cho4 nhịp
2
Bài 4: Tiết điệu đệm
cho34 nhịp
4
2
3
4
Bài 5: Tiết4 điệu đệm
cho4 nhịp
4
2
4
3
4
4
4
3
4
4
4
6
8
4
4
6
8
6
8
6
8
12
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
2.2. Phân phối chương trình
Bố cục: gồm có phần Kiến thức chung và phần Phương án lựa chọn
Kiến thức chung (35 tiết)
Một năm học có 4 CHỦ ĐỀ, theo ý
tưởng như sau:
Học kì 1:
• CĐ1 – Khát vọng tuổi trẻ (7 tiết)
• CĐ2 – Tri ân thầy cô (8 tiết)
Kiểm tra giữa kì (2 tiết)
Học kì 2:
• CĐ3 – Quê hương tươi đẹp (7 tiết)
• CĐ4 – Giai điệu hữu nghị (9 tiết
Kiểm tra cuối kì (2 tiết)
Phương án lựa chọn (35 tiết)
Nhạc cụ
Hát
(Đàn phím điện tử
Các bài học
hoặc Guitar)
Kiểm tra giữa kì
Các bài học
(2 tiết)
Kiểm tra giữa kì
Kiểm tra cuối kì
(2 tiết)
(2 tiết)
Kiểm tra cuối kì
(2 tiết)
PHẦN KIẾN THỨC CHUNG
Mạch nội dung
Tên bài
YCCĐ
CHỦ ĐỀ 1: KHÁT VỌNG TUỔI TRẺ (7 Tiết)
Khát vọng tuổi trẻ
(Nhạc và lời: Vũ Hoàng)
HÁT
Hát đúng cao độ, trường độ,
và lời ca của bài Khát vọng tuổi
trẻ; diễn đạt cảm xúc phù hợp
với tính chất âm nhạc; biết
kết hợp hình thức đơn ca và
tốp ca.
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
tấu để đệm cho bài hát Khát
gõ tiết tấu
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn vọng tuổi trẻ.
NHẠC CỤ
câu nhạc dạo đầu cho bài hát Giữ đúng cao độ, trường độ và
Khát vọng tuổi trẻ
nhịp độ của bài.
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn
hợp âm theo tiết tấu
– Đệm hát trích đoạn bài Khát
vọng tuổi trẻ
– Làm nhạc cụ gõ từ cốc nước
13
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 1
– Bài đọc nhạc số 1
Quãng – Tính chất của quãng
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
THƯỜNG THỨC
ÂM NHẠC
NGHE NHẠC
Nhận biết được các quãng
hòa thanh, giai điệu, quãng
đơn, quãng kép và quãng
diatonic. Phân biệt được tính
chất thuận nghịch của quãng.
Vài nét về các giai đoạn lịch sử âm Biết được đôi nét về các
nhạc phương Tây
giai đoạn lịch sử âm nhạc
phương Tây.
Trích đoạn chương 2 – Giao hưởng Biết lắng nghe và biểu lộ
số 101, tác giả Joseph Haydn
cảm xúc; cảm nhận được
vẻ đẹp, giá trị nghệ thuật
chương 2 – Giao hưởng số 101,
tác giả Joseph Haydn.
CHỦ ĐỀ 2: TRI ÂN THẦY CÔ (8 Tiết)
Nhớ ơn thầy cô
HÁT
Hát đúng cao độ, trường độ,
(Nhạc và lời: Nguyễn Ngọc Thiện) sắc thái và lời ca; biểu lộ cảm
xúc phù hợp với tính chất âm
nhạc của bài Nhớ ơn thầy cô;
biết hát theo hình thức tốp ca.
NHẠC CỤ
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
gõ tiết tấu
tấu, nhạc cụ thể hiện giai
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn điệu và hòa âm để hòa tấu.
Biết điều chỉnh cường độ để
đoạn nhạc.
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn tạo nên sự hài hoà. Giữ đúng
cao độ, trường độ và nhịp độ
hợp âm theo tiết tấu
của bài.
– Hòa tấu nhạc cụ
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
– Bài đọc nhạc số 2
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 2
14
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
LÍ THUYẾT
Điệu thức – Gam – Giọng
ÂM NHẠC
Nhận biết được điệu thức,
gam, giọng.
THƯỜNG THỨC Một số đặc điểm của âm nhạc Nêu được một số đặc điểm
giao hưởng
của âm nhạc giao hưởng
ÂM NHẠC
Kiểm tra giữa kì – 2 tiết
CHỦ ĐỀ 3: QUÊ HƯƠNG TƯƠI ĐẸP (7 Tiết)
Lí đất dòng
(dân ca Nam Bộ)
HÁT
NHẠC CỤ
Hát đúng cao độ, trường độ,
sắc thái và lời ca Lí đất dòng;
biểu lộ cảm xúc phù hợp với
tính chất âm nhạc của bài Lí
đất dòng; biết kết hợp hình
thức đơn ca và tốp ca.
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
tấu để đệm hát cho bài Lí đất
gõ tiết tấu
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: dòng. Giữ đúng cao độ, trường
đàn câu nhạc dạo đầu cho bài Lí độ và nhịp độ của bài.
đất dòng
Đệm hát trích đoạn bài Lí đất dòng
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 1 bè
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 3
– Bài đọc nhạc số 3
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
Giọng Son trưởng – Các hợp âm Nhận biết giọng Son trưởng
ba chính của giọng Son trưởng.
và các hợp âm ba chính của
giọng Son trưởng.
Lí hoài nam
NGHE NHẠC
(dân ca Quảng Trị – Thừa Thiên)
Biết lắng nghe và biểu lộ cảm
xúc; cảm nhận được vẻ đẹp,
giá trị nghệ thuật của bài dân
ca Lí hoài nam.
CHỦ ĐỀ 4: GIAI ĐIỆU HỮU NGHỊ (9 Tiết)
HÁT
Child of the universe (Trẻ em của Hát đúng giai điệu, lời ca
thế giới)
của bài Child of the universe
(Trẻ em của thế giới); biết hát
Nhạc: Craig Cassils
Phỏng dịch lời Việt: Đặng Châu Anh hợp xướng.
15
NHẠC CỤ
– Nhạc cụ thể hiện tiết tấu: mẫu Biết kết hợp nhạc cụ gõ tiết
gõ tiết tấu
tấu, nhạc cụ thể hiện giai
– Nhạc cụ thể hiện giai điệu: đàn điệu và hòa âm để hòa tấu.
câu nhạc dạo đầu cho bài Child of Biết điều chỉnh cường độ để
tạo nên sự hài hoà. Giữ đúng
the universe (Trẻ em của thế giới)
– Nhạc cụ thể hiện hòa âm: đàn cao độ, trường độ và nhịp độ
của bài.
hợp âm theo tiết tấu
– Hòa tấu trích đoạn bài Child of
the universe (Trẻ em của thế giới)
– Đọc gam
ĐỌC NHẠC
Đọc đúng quãng, tiết tấu, và
chính xác cao độ trong Bài đọc
nhạc số 4
– Đọc quãng
– Gõ tiết tấu 2 bè
– Bài đọc nhạc số 4
LÍ THUYẾT
ÂM NHẠC
Giọng Mi thứ – Các hợp âm ba Nhận biết giọng Mi thứ và các
chính của giọng Mi thứ.
hợp âm ba chính của giọng
Mi thứ.
Cây Thùy dương
NGHE NHẠC
(Nhạc: Evgheny Rodygin;
Lời thơ: Mikhail Pilipenko)
Biết lắng nghe và biểu lộ cảm
xúc; cảm nhận được vẻ đẹp,
giá trị nghệ thuật của bài hát
Cây thùy dương
Kiểm tra cuối kì – 2 tiết
PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
Tên bài
Bài 1
Tư thế và hơi thở
trong ca hát (7 Tiết)
HÁT
Bài 2
Hát liền tiếng (8 Tiết)
YCCĐ
– Biết hát đúng tư thế. Biết lấy hơi, giữ hơi, đẩy
hơi phù hợp với câu nhạc.
– Hát đúng cao độ, trường độ và rõ lời ca của
bài Nối vòng tay lớn và bài Hoa Kim ngân.
– Thể hiện được nội dung và tính chất âm nhạc
của bài hát
– Hát đúng kĩ thuật liền tiếng, mở rộng âm vực
theo mẫu luyện thanh 1 & 2; duy trì được tốc
độ ổn định khi hát.
– Hát đúng cao độ, trường độ và lời ca, thể hiện
sắc thái của bài hát Con đường đến trường và
bài Thầy giáo của tôi.
– Kiểm tra giữa kì (2 tiết)
16
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
thuật ngón.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, các bài tập
tiết tấu, giai điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
– Biết bảo quản nhạc cụ.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 2
Kĩ thuật đàn rời tiếng thuật đàn rời tiếng.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ các bài tập
(non-legato) (3 Tiết)
tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được tốc độ
ổn định.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 3
thuật đàn liền tiếng.
Kĩ thuật đàn liền
tiếng (legato) (3 Tiết) – Thể hiện đúng cao độ, trường độ các bài tập
tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được tốc độ
ổn định.
– Biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm
nhạc.
– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ
ĐÀN PHÍM Bài 4
thuật đàn nảy tiếng (staccato).
ĐIỆN TỬ Kĩ thuật đàn nảy
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái các
tiếng (staccato)
bài tập tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được
(3 Tiết)
tốc độ ổn định.
– Biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm nhạc.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái các
Bài 5
bài tập tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được
Xác định tiết điệu
tốc độ ổn định.
đệm (3 Tiết)
– Bước đầu biết xác định tiết điệu đệm.
– Kiểm tra giữa kì 2 tiết
Bài 6
– Bước đầu biết xác định tiết điệu và đặt hợp
Đệm hát (5 Tiết)
âm chính cho bản nhạc; Biết kết hợp các loại
nhạc cụ để đệm cho bài hát, bản nhạc.
– Biết ứng tác và biến tấu đơn giản khi chơi
nhạc cụ.
– Biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
Bài 1
Làm quen với đàn
phím điện tử (3 Tiết)
17
Bài 7
Độc tấu (5 Tiết)
– Biết chơi nhạc cụ với hình thức độc tấu; biết
điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài hoà;
biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm nhạc.
– Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ
của bản thân hoặc người khác.
Bài 8
– Biết chơi nhạc cụ với hình thức hòa tấu; Biết
ĐÀN PHÍM
Hòa tấu (6 Tiết)
ứng tác và biến tấu đơn giản khi chơi nhạc cụ;
ĐIỆN TỬ
biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
– Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ
của bản thân hoặc người khác
– Kiểm tra cuối kì 2 tiết
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng
Bài 1
Giới thiệu đàn guitar kĩ thuật.
– Kĩ thuật bấm, gảy
trên dây 1, 2 (3 Tiết)
– Biết bảo quản đàn guitar.
Bài 2
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng
Cách bảo quản đàn
guitar – Kĩ thuật bấm, kĩ thuật.
gảy trên dây 3 (3 Tiết) – Thể hiện đúng cao độ, trường độ bài tập giai
điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
– Biết lên dây đàn đúng cách.
Bài 3
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng kĩ
Cách lên dây đàn
guitar – Kĩ thuật bấm, thuật.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
gảy trên dây 4, 5, 6
ĐÀN
tập giai điệu; duy trì được tốc độ ổn định.
GUITAR (3 Tiết)
– Biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài
hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính chất
âm nhạc.
– Biết chơi đàn guitar đúng tư thế và đúng kĩ
Bài 4
Kĩ thuật gảy móc dây thuật; duy trì được tốc độ ổn định.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
và bấm hợp âm
tập tiết tấu, hòa âm.
(3 Tiết)
– Bước đầu biết xác định tiết điệu; biết kết hợp
Bài 5
Một số tiết điệu đệm các loại nhạc cụ để đệm cho bài hát, bản nhạc.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái bài
phổ biến và cách
tập hòa âm; duy trì được tốc độ ổn định.
đệm tiết điệu Waltz
– Bước đầu biết đặt hợp âm chính cho bản nhạc.
(3 Tiết)
18
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Âm nhạc lớp 10, bộ sách Chân trời sáng tạo
ĐÀN
GUITAR
– Kiểm tra giữa kì 2 tiết
– Biết chơi đàn guitar đúng kĩ thuật.
Bài 6
– Thể hi
 





